گفتوگو نباشد، یا خشونت جای آن میآید یا فریبکاری، مصطفی ملکیان![]()
خواندنی ها و دیدنی ها
در همين زمينه
21 تیر» هدف حمله ايران به کردستان عراق چيست؟ گفتوگوی مريم انصاری با رحيم رشيدی، خبرنگار کُرد، دويچه وله18 آذر» اعدام، بازتوليد خشونت آگاهانه در کردستان، متن سخنرانی رحيم رشيدی، روزنامه نگار کُرد، در کنفرانس انجمن پژوهشگران ايران در باره اعدام
بخوانید!
9 بهمن » جزییات بیشتری از جلسه شورایعالی امنیت ملی برای بررسی دلایل درگذشت آیتالله هاشمی
9 بهمن » چه کسی دستور پلمپ دفاتر مشاوران آیتالله هاشمی رفسنجانی را صادر کرد؟
پرخواننده ترین ها
» دلیل کینه جویی های رهبری نسبت به خاتمی چیست؟
» 'دارندگان گرین کارت هم مشمول ممنوعیت سفر به آمریکا میشوند' » فرهادی بزودی تصمیماش را برای حضور در مراسم اسکار اعلام میکند » گیتار و آواز گلشیفته فراهانی همراه با رقص بهروز وثوقی » چگونگی انفجار ساختمان پلاسکو را بهتر بشناسیم » گزارشهایی از "دیپورت" مسافران ایرانی در فرودگاههای آمریکا پس از دستور ترامپ » مشاور رفسنجانی: عکس هاشمی را دستکاری کردهاند » تصویری: مانکن های پلاسکو! » تصویری: سرمای 35 درجه زیر صفر در مسکو! روز جهانی زبان مادری با نيم نگاهی به ايران، رحيم رشيدیدر حقيقت پيدايش روز جهانی زبان مادری، يک حرکت هويت طلبانە بود و اين حرکت نيز با اعتراظات جنبش های ازادی خواهانە دانشجويان دانشگاههای بنگلادش در سال ۱۹۵۲ ميلادی آغاز و بە وجود آمد. زمانی که تعداد چشمگيری از دانشجويان "بنگالی" در اعتراض به تحميل زبان "اردو" به عنوان زبان رسمی در بنگلادش (پاکستان شرقی آن زمان) توسط دولت پاکستان در محوطه دانشگاه "داکا"، توسط ماموران دولت وقت پاکستان به رگبار بسته شدند و در نتيجە تعدادی از اين دانشجويان هويت طلب و عدالت خواە کشتە و زخمی شدند. در ان دوران، دانشجويان معترض با هدف به رسميت شناساندن زبان مادری مردم سرزمينشان يعنی زبان "بنگلا" يا "بنگالی" اقدام به تظاهرات وسيع کردە بودند.
زيرا زبان رسمی که در مدرسەها و دانشگاههای بنگلادش در آن زمان تدريس می شد زبان پاکستانی "اردو" بود. ادامە تظاهرات گسترده و وسيع دانشجويان و اساتيد دانشگاه "داکا" در روزهای ۲۱ و ۲۲ فوريه سال ۱۹۵۲ اتفاق افتاد. ماموران دولت پاکستان در تيراندازی به دانشجويان و اساتيد دانشگاه تعدادی از آنان از جمله ماموستا ابوالبرکت استاد دانشگاه "داکا"، رفيع الدين احمد دانشجو، شوفير رحمان کارمند عاليرتبه دادگاه عالی بنگلادش را کشتند و نظاميان پاکستان با تمام توان تلاش نمودند کە دانشجويان و اساتيد دانشگاە از خواستەهای انسانی خويش دست بکشند... اما مقاومت و ايستادگی دانشجويان و اساتيد دانشگاهها و فعالان فرهنگی و مدنی بنگلادش و پافشاری در راە تحقق خواستەهای خويش باعث شد که در سال ۱۹۵۶ ميلادی مجدداً زبان "بنگالی" به رسميت شناخته شود و تداوم مبارزات مردم و فعالان سياسی و فرهنگی بنگلادش باعث شد که در سال ۱۹۷۱ بنگلادش کنونی رسما از پاکستان جدا شود و استقلال پيدا کند. پس از استقلال بنگلادش، مراسم روز ملی زبان مادری در اين کشور هر سال در ۲۱ فوريه با شکوه خاص برگزار می شد و در ان از مبارزە مردم برای استقلال و پاسداری و تلاش همە جانبە دانشجويان و اساتيد برای حفظ هويت و زبان مادری قدردانی می شد. کشور بنگلادش از "يونسکو" سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد درخواست نمود کە روز ٢١ فوریە را بە عنوان روز جهانی زبان مادری را بە رسميت بشناسد. سپس پيشنهاد رسمی کشور بنگلادش برای اعلام روز ۲۱ فوريه به عنوان روز جهانی زبان مادری در تاريخ ۱۷ نوامبر ۱۹۹۹ پذيرفتە شد و ۱۸۸ کشور عضو يونسکو بە اين درخواست رای مثبت دادند. طبق نظر کارشناسان خطر روز افزون نابودی زبانها از ميان رفتن قبيلهها و قومهای کوچک بر اثر از ميان رفتن زيستگاههای طبيعی، يا کوچ دادن آنها به حاشيهی شهرهای بزرگ و مکانهای غير بومی و ملی، يکی از تهديدهای نابودی و حذف زبان مادری است. در طول ساليان گذشتە و در يک پروسە تاريخی، بسياری از قبيلههای جنگلنشين زبان و هويت ملی شان را از دست دادهاند. جنگهای داخلی و مهاجرت وسيع مليتهای مغلوب به کشورهای همسايه نيز از ديگر عوامل از بين بردن بعضی از زبانها هستند. امروز و بنا بە تغييراتی که در ساختار سنتی زندگی بشر پديد آمده، عرصهی زندگی برای گروههای کوچک تنگ شدە است و همين امر باعث گسترش و تسلط چند زبان در ميان اکثريت جامعهی جهانی شده است. زبانهای شفاهی که تعدادشان حدود ۱۲۰۰ زبان تخمين زده میشود، بيشتر در معرض خطر نابودی قرار دارند. بخش عمده اين زبانها متعلق به مردم قاره آفريقاست که به ۲ هزار زبان سخن میگويند. مطابق برآورد يونسکو، از حدود ۶ هزار زبانی که در جهان شناخته شده است، بيش از سه هزار زبان در حال نابودی هستند. اين زبانها هم اکنون نيز توسط گروههای بسيار کوچکی به کار برده میشوند و تقريبا هيچکدام شانسی برای بقا ندارند. ۹۶ درصد از زبانها تنها در بين ۴ درصد از جمعيت جهان رواج دارند. برای نمونه، در جزاير پاپوآ گينه نو واقع در اقيانوس آرام، بيش از ۸۰۰ زبان وجود دارد که بعضی از آنها متعلق به جمعيتی کمتر از ۲۰۰ نفر هستند. تعداد کل ساکنان اين جزاير به هفت ميليون نفر نمیرسد. به باور سازمان يونسکو، بايد تلاش کرد تا زبانهايی که گسترش زيادی ندارند در کنار زبانهای فراگير شانس ادامه حيات داشته باشند. چنين تلاشی با توجه به نقش زبان در شکلگيری شخصيت فردی و هويت فرهنگی مليتها، میتواند فرهنگ جهانی را شکوفاتر کند. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نيز به دليل اهميت زياد زبان مادری، سال ۲۰۰۸ را سال جهانی زبانها اعلام کرد. اين روز از تقويم رسمی جمهوری اسلامی ايران حذف شده است. قابل توجە است کە جمهوری اسلامی يکی از اعضای امضاء کنندە بە رسمت شناختن روز ٢١ فوریە در تاريخ ١٧ نوامبر ١٩٩٩ در يونوسکو بودە است کە طبق ان ۱۸۸ کشور عضو بە اين درخواست رای مثبت دادند. اصل پانزدهم قانون اساسی رژيم ايران "استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدريس ادبيات آنها در مدارس" را در کنار زبان فارسی، به عنوان زبان رسمی، آزاد خوانده است. ولی اين حق قانونی و انسانی هيچ گاە در عمل، به اجرا در نيامده است. حال سوال اساسی برای ما اين است کە، آيا ممنوع نمودن و جلوگيری از رشد و بالندگی زبانها و ادبيات مردم غير فارس ساکن ايران، ظلمی آشکار نه تنها عليه اين مردمان، بلکه عليه فرهنگ گونه گونه جهانيی نيست؟ آيا زمان آن نرسيده است که سياستمداران، شخصيتها، گروهها و سازمانهايی سياسی سراسری ايران به سبب ستمهای گستردەای که بر ديگر مليتهای ايران رفته است از اين مليتها عذر خواهی کرده و در پی جبران مافات باشند؟ چه کسی بايد پاسخگوی محروم نمودن فرزندان مليتهای ايران از ابتدايترين حقوق انسانی خود برای نمونه خواندن و نوشتن به زبان مادری باشد؟ رحيم رشيدی/ واشنگتن Copyright: gooya.com 2016
|