جايزه گنکور در دستان عتيق رحيمی، رمان نويسان افغان، طلايه داران نويسندگان پارسی زبان، لوموند، برگردان از رضا سليمانی

* يک نويسنده افغانی الاصل فرانسوی توانست جايزه معتبر ادبی گنکور را از آن خود کند.

مجمع ادبی آکادمی گنکور در جلسه روز دوشنبه (۱۰ نوامبر) در طبقه نخست رستوران درووآن "chez Drouant" به اتفاق آراء جايزه ادبی امسال گنکور را به عتيق رحيمی به خاطر کتاب "سنگ صبور" اهداء کرد. دومين انتخاب هيئت داوران کتاب "زيبايی دنيا" اثر "ميشل لو بری" رمان نويس فرانسوی بود.
گفتنی است که در گزينش ادبی جايزه گنکور امسال (۲۰۰۸) از مجموع آراء داوران، ۷ رأی به "سنگ صبور" و ۳ رأی به "زيبايی دنيا" تعلق گرفت.

پس از آنکه "ژيل لروی" در سال ۲۰۰۷ با کتاب "آهنگ آلاباما" از موسسه انتشاراتی "مرکور دو فرانس" شعبه ای از موسسه فرهنگی-انتشاراتی (معروف) گيليمارد توانست جايزه ادبی گنکور را به خود اختصاص دهد، اين بار نيز شعبه ای ديگر از موسسه فرهنگی-انتشاراتی گيليمارد يعنی انتشارات پی.او.ال "پل اوچاکوفکسی لورن" توانست با چاپ کتاب "سنگ صبور" اين افتخار که تا کنون نصيبش نشده بود را کسب کند.
عتيق رحيمی، نويسنده و سينماگر افغان، در سال ۱۹۶۲ در افغانستان ديده به جهان گشود. او در خانواده ای آزاد انديش و مدرن پرورش يافت. تحصيلات خود را در مدرسه فرانسه-افغان کابل به پايان رساند. در سال ۱۹۷۳ پس از کودتا در افغانستان، پدرش که به کار قضاوت در سيستم پادشاهی مشغول بود، مانند عمويش به زندان افتاد. اين رويداد موجب شد تا نوجوانی که عاشق ادبيات و سينمای فرانسه بود، نوشتن را آغاز کند.
پس از سه سال زندان، والدينش افغانستان را به مقصد هند، جايی که "عتيق رحيمی" پس از کودتای کمونيست ها در افغانستان به آنها پيوست، ترک گفتند. او تنها ۶ ماه فرصت داشت. و به دليل اتمام اعتبار ويزايش مجبور بود به افغانستان بازگردد. جايی که او در زمستان سال ۱۹۸۰-۸۱ ميلادی به کار در معادن پرداخت و همان زمان بود که ايده ی اولين رمان يعنی "خاک و خاکستر" در ذهنش جان گرفت.
رحيمی در سال ۱۹۸۴ به دليل جو سنگين و غيرقابل تحمل (نظامی گری) حاکم بر افغانستان، تصميم به ترک کشورش به مقصد پاکستان گرفت. سپس در فرانسه رحل اقامت گزيد، جايی که او تحصيلاتش را تا اخذ درجه دکتری در رشته ارتباطات رسانه (ارتباط ديداری و شنيداری- برودکاستينگ) ادامه داد.
شوک کشته شدن برادرش در فاصله ی جنگ های افغانستان به عتيق توانايی افزون تری برای نوشتن داد. پس از "خاک و خاکستر" که به زبان پارسی نوشته شده بود، فيلمی با اقتباس از اين داستان ساخته شد، که توانست در جشنواره کن سال ۲۰۰۴، جايزه بخش "نگاه به آينده" را از آن خود کند. پس از آن وی کتاب هايی با عناوين "هزار خانه ی خيال و وحشت؛ سال ۲۰۰۲، انتشارات پی.او.ال" و "بازگشت خيالی(غيرممکن)؛ سال ۲۰۰۵، انتشارات پی.او.ال" را به رشته تحرير در آورد.
عتيق رحيمی با کتاب "سنگ صبور" اولين اثر خود به زبان فرانسه را ارائه کرده است. با وجودی که هيچ گاه به روشنی عنوان نمی کند، اما زادگاهش نمايی از رازهای درونی يک مرد، "قهرمان جنگی" در حال احتضار و همسر او است، که از وی مراقبت می کند. زن وقتش را با شب زنده داری بر بالين شوهر رنجور، ضربديده و زخمی اش و همچنين به خواندن ادعيه و نماز برای همسری می گذارند، که در ده سال زندگی مشترک چيزی جز برخوردهای سطحی، عصبانيت و خشونت از وی نديده است. بر پيکر بی حرکت اين مرد، همچون يک سنگ (صبور) اسطوره وار، شادی ها و غم ها حک می شوند. قهرمان داستان مونولوگ هايی مملو از ناله، زاری، شکيبايی، زمختی، خاموشی و ديوانگی را انتخاب کرده و به آنهاعينيت می بخشد.
• جايزه گنکور، جايزه ای ادبی-فرانسوی است که سالانه، نصيب "بهترين کتاب داستانی" می‌شود، که طی "همان سال" به زبان فرانسه منتشر شده باشد.

منبع: لوموند به قلم کريستين رووسوُ