شهلا لاهيجی: اتحاديه‌ی ناشران برای احيای حقوق اعضايش هيچ اقدامی نکرد

• نشر ما هم از لحاظ اقتصادی و هم از نظر سياسی و اجتماعی بيمار است چون مردم به آن اعتماد ندارند.
• در همه‌ی کتابخانه‌ها يک جلد از کتاب‌های بهرام بيضايی پيدا نمی‌کنيد زيرا کسانی که مسئول انتخاب کتاب بودند از بيضايی خوش‌شان نمی‌آمد. اين چيزی است که اتحاديه بايد پيگيری کند و بابت آن مسئولين را بازخواست کند.

درحالی‌که هيات رئيسه‌ی اتحاديه‌ی ناشران و کتابفروشان ماه‌های آخر مسئوليت خود را در اين اتحاديه می‌گذراند و اعضای اين صنف کم‌کم خود را برای انتخابات جديد شروع می‌کنند، شهلا لاهيجی، مدير انتشارات روشنگران زنان معتقد است که اتحاديه‌ی ناشران و کتابفروشان در حد يک ان جی او تنزل پيدا کرده است.

شهلا لاهيجی در گفت‌وگو با خبرنگار ايلنا گفت: مسلما خود هيات مديره‌ی اتحاديه ناشران از اين چند سال خيلی راضی هستند علتش هم اين است که نسبت به وزارت ارشاد حرف‌شنو بودند و البته وزارت ارشاد هم در مقابل به آنها کمک‌هايی می‌کردند و می‌توان گفت اين رضايت دوطرفه بين وزارت ارشاد و اتحاديه‌ی ناشران وجود دارد. اما مسئله اين است که اتحاديه نبايد خودش را در حد يک ان جی او پايين بياورد و از دولت کمک بگيرد. زيرا باعث می‌شود اتحاديه از موضوعيت خودش خارج شود و حالت رئيس و مرئوسی بين دولت و اتحاديه به وجود بيايد.

وی در ادامه در پاسخ به اين سوال که آيا اتحاديه اختيارات لازم را برای برآورده کردن خواسته‌های ناشران داشته و از آن کوتاهی کرده؟ گفت: مجمع امور صنفی در عمل اختيارات اتحاديه را بسيار تنزل داده تا جايی که مسئوليت صدور پروانه‌ی نشر هم به اتحاديه داده نمی‌شود اين درحالی است که همه‌ی اتحاديه‌ها پروانه‌ی کسب صنف خودشان را صادر می‌کنند. اما مسئله اينجاست که اتحاديه بايد برای اين اختيارات پيگير باشد و حتی برای آن از مجمع و وزارت ارشاد بازخواست کند اما اين نوع برخورد بايد در آدم‌هايی باشد که به عنوان هيات رئيسه‌ی اتحاديه انتخاب می‌شوند.

لاهيجی در ادامه افزود: مسئله اين است که اعضای هيات رئيسه‌ی اين دوره اکثرا از ناشران کتاب‌های آموزشی هستند و دغدغه‌های ما را ندارند و بنابراين ممکن است از منظر ما محافظه‌کار و فاقد خصلت مناسب برای اتحاديه‌گری باشند. البته اين برداشت‌ها از روی عملکرد اعضای هيات مديره صورت می‌گيرد وگرنه ما با کسی خصومت خصوصی نداريم.

مدير انتشارات روشنگران در ادامه توضيح داد: عملکرد اتحاديه باعث شده که هيچکس به اتحاديه اعتماد نکند مگر کسی که بخواهد منفعت مالی ببرد. اين به خاطر اين است که اتحاديه در اين دوره برای حقوق اعضايش هيچ اقدامی نکرد. هيچوقت نشد اعضايش را جمع کند و مسئولين را هم دعوت کند و مشکلات را طی جلسه‌ای به بحث بگذارد. اين همه راجع به محل نامناسب نمايشگاه کتاب گفتيم حتی امسال خود مسئولين وزارت ارشاد هم به اين مسئله اعتراف کردند ولی بازهم اتحاديه هيچ مقاومتی يا حتی يک حرکت کوچک نکرد.

لاهيجی درباره‌ی انتظارات ناشران از اتحاديه گفت: در درجه‌ی اول انتظار داريم اتحاديه واقعا اتحاديه باشد. مطالبات ناشران کم نيست. اتحاديه وظيفه‌دارد اين مطالبات را پيگيری کند. برای مثال خريد کتاب وظيفه‌ی وزارت ارشاد است آن هم نه فقط خريد يک سری کتاب‌های خاص بلکه همه‌ی کتاب‌ها چون وزارت ارشاد بايد همه‌ی کتابخانه‌ها را تجهيز کند آن هم نه فقط با يک نوع کتاب. الآن در همه‌ی کتابخانه‌های ايران بگرديد يک جلد از کتاب‌های بهرام بيضايی پيدا نمی‌کنيد فقط به اين دليل که در چند سال گذشته کسانی که مسئول انتخاب کتاب بودند از بيضايی خوش‌شان نمی‌آمد و اين چيزی است که اتحاديه بايد پيگيری کند و بابت آن مسئولين را بازخواست کند.

وی افزود: سال گذشته يک بار اتحاديه در مراسم شامی وزير ارشاد را دعوت کرد. وزير ارشاد ساعت ۹ شب آمد و بعد از چند دقيقه رفت. در طول اين مدت هم ايشان و بقيه‌ی مسئولين بالا نشسته بودند و ما پايين و به جای اينکه ما سوال کنيم و آنها جواب دهند آنها از ما سوال می‌کردند. در درجه‌ی اول کسانی بايد مورد انتقاد قرار بگيرند که اين روحيه را تقويت می‌کنند.

لاهيجی ادامه داد: از کل مصوبات شورای انقلاب فرهنگی درخصوص نشر فقط يک ماده اجرا می‌شود و ۱۵ ماده‌ی ديگر به طور کل ناديده گرفته می‌شود و اتحاديه حتی يکبار هم در اين مورد سوال نکرد. از اين مصوبه فقط اينکه کتاب بايد بررسی شود اجرا می‌شود ولی اينکه کتاب بايد حداکثر يک ماه در ارشاد بماند، يا نتيجه‌ی بررسی کتاب بايد در برگه‌ی سربرگ دار به ناشر تحويل داده شود يا دلايل غيرقابل چاپ بودن يک کتاب بايد به ناشر گفته شود هيچکدام رعايت نمی‌شود و هرچقدر هم ما می‌گوييم و در رسانه‌ها منعکس می‌کنيم فايده‌ای ندارد برای اينکه اين مسائل را بايد نهادی پيگيری قانونی کند که توان به نتيجه رساندنش را داشته باشد.

وی در پايان بر لزوم مستقل بودن اتحاديه تاکيد کرد و گفت: اتحاديه به ظاهر مستقل است ولی در مواردی شنيده شده که از وزارت ارشاد پول گرفته که اين باعث می‌شود از حقوق قانونی اعضايش نتواند دفاع کند. الآن درباره‌ی بحران نشر همه دارند صحبت می‌کنند و هرکسی برايش راه حلی می‌تراشد مثلا می‌گويند دولت بايد يارانه‌ی کاغذ بدهد يا کمک مالی به ناشران کند. در حاليکه دليل اصلی آن اين است که نشر ما بيمار است. اگر نشر سالم باشد می‌تواند روی پای خودش بايستد. نشر ما هم از لحاظ اقتصادی و هم از نظر سياسی و اجتماعی بيمار است چون مردم به آن اعتماد ندارند. الآن ببينيد در کشوری مثل تاجيکستان تيراژ کتاب ۲۰ هزار جلد است اما در کشور ما هزار جلد. خوب اين مسائل را چه کسی به غير از مسئولين اتحاديه می‌توانند به مسئولين گوشزد کنند و برايش راه حل پيدا کنند؟