از جمهوري اسلامي چه چيز باقي مانده؟ حميد اشرف

(جداشدن ديكتاتوري و فاشيسم؛ پروژه بني صدر‌سازي)

ظاهرا بايد از چيزي، چيزي باقي مانده باشد كه بشود آن را اصلاح كرد. با عزل و نصبِ دوباره چند روزه وزير اطلاعات، شايد مهمترين وزارت در جمهوري اسلامي، به عنوان رژيمي كه بيشترين هزينه‌ها را صرف امنيتي كردن فضاي ايران و موقعيتِ حاكميت خود كرده است، نشانگر فروپاشي يك نظام است. رژيمي كه در زماني، كاريزماي آيت‌لله خميني، فصل الخطاب محسوب مي‌شد.

چند ماه پيش، صحبت از اختلافِ مصلحي، وزير اطلاعات با مشايي بود، به طوري كه گفته مي‌شد مشايي، سر خود در آن وزات رفت و آمد و اعمال نظر مي‌كرده است. اكنون طي چند روز كه هنوز معلوم نيست، مي‌تواند به عنوان وزير ادامه كار دهد يا نه، پاي موقعيت رهبر به ميان آمده است. تا اينكه نامه‌اي رسمي از او به چاپ رسيد كه مصلحي به كار خود ادامه دهد. در ميان جناح راست، همان كه زماني احمدي‌نژاد برايش كعبه آمال بود، اكنون تضادهاي خود را آشكارتر كرده است.

با روندي كه احمدي‌نژاد در پيش گرفته، و هزينه سرشاري كه رهبر براي حفظ او لااقل طي دو سال اخير صرف كرده، وضعيت حاكميت موجود به نقطه حساسي رسيده است.

-اگر چنانچه درست باشد كه احمدي‌نژاد با مواضعي كه گرفته است،‌ به نوعي در مقابل روحانيت ايستاده است، مي‌توان دريافت كه در مقطعي اين موضع به نفع رهبر بوده است زيرا او به تمكين روحانيت نياز دارد تا مرجعيت ديني و مشروعيت سياسي خود را يكي كند. مسئله‌اي كه پس از مرگ آيت‌لله خميني نتوانسته بر آن فائق آيد. با حذف اصلاح طلبان حكومتي، اين تصور بود كه موفق شده است. اما چند دستگي در جناح راست و سهم خواهيِ هاي بي‌حد و حصر آن، از جمله سپاه، ماه عسل مشروعيت و مرجعيت را كوتاه كرد.

- ترديدي نيست احمدي نژاد و تيمش در صدد دنبال پروژه‌اي هستند با روحانيت مهارشده، اقتدار و سرآمدي قوه مجريه، و ايجاد يكپارچگي در يك حاكميت كه بايد ديد از چه مدلي است. حاكميتِ امام زماني، ايرانيت، برهم زننده معادلات جهاني،‌والبته همه اينها آميخته به وهم. همه اينها به چيزي جز فاشيسم ايراني ختم نخواهد شد. چيزي كه غرور توده‌اي را براي حمايت از خود نياز دارد. اخيرا برخي از روزنامه نگاران كه در گذشته در روزنامه‌هاي اصلاح طلب بودند، با توجيهاتي معطوف به اينكه مشايي به ايرانيت الويت مي‌دهد، در روزنامه او مشغول به كار شدند. اين وارونگي‌اي كه تيم احمدي نژاد از واقعيت نشان مي‌دهد، به عنوان ايدئولوژي كاذب، فريب دادن اقشاري از مردم است.

-مداحان كه در چند سال اخير،‌ گوي سبقت را از روحانيت ربودند، اكنون به نظر متحد روحانيت در مقابل تيم احمدي نژاد هستند. حرف هاي منصور ارضي و حداديان دو تن از سرآمدان مداحان نشانگر اين موضوع است.

-در يكي از سايت‌هاي منتسب به احمدي نژاد به نام دولت يار، به منتقدان دولت از جناح راست هشدار داده است كه اگر درصدد اخلال در كار ريس جمهوري باشند، به حوادث خونين‌بار ختم خواهد شد. اين سايت نوشته است:« زد و خورد‌های خونین و بی‌قاعده‌ای در کشوربه وجود مي‌آيد. اگر موج تخریب دولت به همین شکل ادامه یابد و اعتراضات به اصطلاح رسانه‌ای به اغتشاشات خیابانی تبدیل شود و لات‌ها و شعبان بی‌مخ‌ها به سمت پاستور حرکت کنند٬ طولی نخواهد کشید کشور به عرصه زد و خورد‌های خونین و بی‌قاعده تبدیل خواهد شد.» (30 فرودين). اين اولين تهديد رسمي دولت است.

به ياد داشته باشيم كه بعد از حوادث 22 خرداد، يكي از پروژه هاي مطرح شده اين بود كه احمدي نژاد بر كنار شود، و ولايتي يا لاريجاني و يا كسي از حاكميت موجود كه چهره ناشناخته‌تر اما موجهي دارد، به رياست جمهوري نصب شود.

بدون ترديد،‌ تيم احمدي‌نژاد، بويي از اين سناريو برده است كه چنين واكنش تندي از خود نشان داده است. جالب است كه منظورش از لات‌ها و شبان بي‌مخ‌ها روشن است. حداديان در سخنراني عليه مشايي و ريس‌جمهور كه از لفظ عورت استفاده كرده بود، گفته بود حالا حرف خودش را به زبان لاتي مي‌گويد.

-ماه‌هاي آينده، براي حاكيمت حساس‌تر خواهد بود، تورم اقتصادي،‌از يك سو، و عيان تر شدن دعواهاي حاكميت، همديگر را تشديد مي‌كنند. آنها كه از جانب اصلاح طلبان خيالشان راحت است چون آنها را قلع و قمع كرده‌اند، فرصتي براي حذف يكديگر دارند. چندي پيش باز يكي از سايت‌هاي نزديك دولت دقيقا همين را گفته بود،‌ كه بعد از اصلاح طلبان،‌نوبت كساني است كه بودجه‌هاي كلاني گرفته‌اند و حالا منتقد دولت شده‌اند. از سويي ديگر، همچنين شرايط سخت، و استقلال‌خواهي احمدي‌نژاد از همه،‌ فرصت را براي آن بخش ديگر حاكميت مهيا مي‌كند كه پروژه بني‌صدر سازي را در مورد احمدي نژاد اجرا كند. دعوا بر سر اين وزير يا آن وزير چندان حائز اهميت نيست،‌ آنچه اكنون شاهد هستيم،‌ دعواي ديكتاتوري و فاشيسم است كه الان سوداي جداشدن از هم را دارند.

با اين حساب بايد به يقين گفت همين الان نيز چيزي از جمهوري اسلامي باقي نمانده است. شايد طولي نكشد كه احمدي‌نژاد پشت تريبون قرار بگيرد و بگويد كه چه كسي دستور قتل مردم را در خيابان‌ها داد؟