یادداشت تحریریه خبرنامه گویا - انتشار نامه سرگشاده «جمعی از نواندیشان دینی و کنشگران مدنی» با مطالبه صریح استعفا یا برکناری علی خامنه‌ای، در اوج سرکوب خونین اعتراضات، واکنش‌های گسترده‌ای در فضای سیاسی ایران برانگیخته است. این نامه با محکوم‌کردن «قتل‌عام بیرحمانه» معترضان و خطاب قراردادن مستقیم مردم، می‌کوشد هم‌زمان مسئولیت رأس هرم قدرت را برجسته کند و افقی برای گذار سیاسی از رفراندوم و مجلس مؤسسان تا تدوین قانون اساسی جدید پیش روی جامعه بگذارد؛ امری که برای بخشی از افکار عمومی، گامی معنادار تلقی می‌شود.

با این حال، بخشی از اپوزیسیون نسبت به نیت و کارآمدی این رویکرد بدبین است. منتقدان با اشاره به پیشینهٔ فکری و سیاسی برخی امضاکنندگان، این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این موضع‌گیری نشانهٔ عبور واقعی از اصلاح‌طلبی دینی است یا تلاشی برای حفظ همان نظام با حذف رهبر و بدون فروپاشی ساختارهای سخت قدرت، به‌ویژه سپاه پاسداران. از نگاه آنان، در غیاب برچیدن این ساختارها، نه انتخابات آزاد ممکن است و نه گذار واقعی؛ بلکه خطر آن وجود دارد که قدرت از شکلی به شکلی دیگر، و حتی به‌سوی یک حاکمیت نظامی، بازتولید شود.

نامه‌ای که در ادامه می‌خوانید، فارغ از موافقت یا مخالفت با آن، بازتاب‌دهندهٔ یکی از شکاف‌های بنیادین در درون اپوزیسیون ایران است: شکاف میان کسانی که گذار را در تغییر رأس هرم قدرت و اصلاح مسیر موجود می‌بینند و آنان که تنها راه را در برچیدن کامل ساختار جمهوری اسلامی جست‌وجو می‌کنند. با این همه، تجربهٔ سال‌های اخیر نشان داده است که در ذهن و زیست اکثریت جامعه، این مناقشه عملاً از مرحلهٔ نظری عبور کرده است؛ چرا که دیگر تردیدی باقی نمانده که بخش بسیار بزرگی از مردم ایران با فاصله‌ای قاطع از ایدئولوژی اصلاح‌طلبانه و هرگونه قرائت درون‌سیستمی از حاکمیت روی گردانده‌اند

:::

گروهی از چهره‌های نواندیشان دینی و کنشگران مدنی که خود را «گذارطلب» توصیف کرده‌اند، روز پنج‌شنبه در نامه‌ای سرگشاده که خطاب آن مردم ایران است ضمن محکوم کردن کشتار و «قتل عام بیرحمانه» معترضان خواستار استعفا یا برکناری علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، شدند

دادنامه جمعی از چهره‌های ملی گذارطلب خطاب به مردم مظلوم ایران

خون می‌چکد از دیده در این کنج صبوری
این صبر که من می‌کنم افشردن جان است
سایه

هموطنان عزیز
علی خامنه‌ای رهبر مادام‌العمر و مطلق‌العنانِ استبداد دینیِ حاکم به‌جای جاری‌کردن جوی خون باید صدای شما مردم عاصی و بی‌پناه ایران که خواهان زندگی شرافتمندانه، کرامت، آزادی، عدالت و رفع تبعیض هستید را بشنود، استعفا دهد یا برکنار شود تا راه برای یک حکومت سکولار و تحقق کمترین خواسته‌های مردم بجان‌آمده یعنی تشکیل یک آلترناتیو فراگیر ملی و میهنی، برگزاری رفراندوم، تشکیل مجلس موسسان و نوشتن یک قانون‌اساسی جدید، باز شود.

ما امضاکنندگان زیر ضمن عرض تسلیت و همدلی با بازماندگان قربانیان مظلوم فاجعه کشتار اخیر، براساس ارزش‌های انسانی و وظایف اخلاقی خود هم‌صدا و همدل با اکثریت قاطع مردم ایران خواهان پایان یافتن استبداد دینی نامشروع، فاسد و خونریز حاکم بر کشورمان و حاکمیت مردمان این سرزمین بر سرنوشت خویش، بدور از هرگونه دخالت خارجی، هستیم.
ما کشتار هولناک و قتل‌عام بیرحمانه اعتراضات گسترده اخیر مردم ستم‌دیده ایران، دستگیری انبوهی از معترضان و متهم‌کردن بسیاری از آنان به اتهامات انتقام‌جویانه برای صدور احکام شدید و عجولانه قضایی را قویا محکوم می‌کنیم و از همه آزادگان جهان، نهادهای مستقل حقوق‌بشری و مجامع بین‌المللی می‌خواهیم تا با بلندکردن صدای اعتراض بازدارنده نسبت به ادامه خشونت هدفمند و سرکوب خاموش مردمان به خصوص جوانان مظلوم و بی‌دفاع ایران، گام بلند و موثری بردارند.

امضاکنندگان بترتیب الفبا

احسان ابراهیمی
میثم بادامچی
عبدالعلی بازرگان
نوید بازرگان
رضا بهشتی مُعز
حسین دباغ
سروش دباغ
رضا سرداری
مجید سلطانی
فاطمه شمس
رضا علیجانی
مهدی کاظمی زمهریر
محمدعلی کدیور
رحمان لیوانی
مصطفی محسنیان
مهدی ممکن
ژیلا موحّد شریعت‌پناهی
عبدالله ناصری طاهری
حسن یوسفی اشکوری