نشریه هیل - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
سرویس فارسی صدای آمریکا که پس از بازنگری ساختاری در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ فعالیت خود را از سر گرفته، متهم شده است که عمداً پوشش خبری مربوط به رضا پهلوی، ولیعهد تبعیدی ایران، را سانسور میکند؛ شخصیتی که در هفتههای اخیر نقشی محوری در فراخوان و الهامبخشی به اعتراضات ضدحکومتی در ایران داشته است.
سه تن از کارکنان صدای آمریکا به روزنامه «هیل» گفتهاند که علی جوانمردی، مشاور ارشد ناظر بر بخش فارسی، از پخش هرگونه تصویر یا صدای شعاردهندگان نام رضا پهلوی جلوگیری کرده و حتی مهمانان برنامهها را از اشاره به او منع میکند.
به گفته این منابع، این رویکرد باعث تحریف واقعیت میدانی اعتراضات و حتی بازنمایی گزینشی مواضع دونالد ترامپ درباره رضا پهلوی شده است؛ اقدامی که یکی از کارکنان آن را «سانسوری شبیه رسانههای کشورهای استبدادی» توصیف کرده است.
علی جوانمردی و کاری لیک، رئیس آژانس رسانههای جهانی آمریکا و ناظر بر صدای آمریکا، در مواضع علنی خود از این تصمیم دفاع کردهاند و گفتهاند وظیفه این رسانه «برجستهسازی چهرههای خاص اپوزیسیون» نیست.
جوانمردی در واکنش به انتقادها در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که نه سخنگوی اپوزیسیون است و نه دشمن آن، و تأکید کرد تعهدش نه به اشخاص، بلکه به «مردم ایران» و آنچه «حقیقت نوشتهشده با خون و شجاعت در خیابانها» مینامد، است.
با این حال، کارکنان صدای آمریکا که به دلیل نگرانی از پیامدهای حقوقی و شغلی خواستار ناشناسماندن شدهاند، تصویری کاملاً متفاوت ارائه میدهند و از آنچه «نقض بیسابقه اصول حرفهای روزنامهنگاری» میخوانند، سخن میگویند.
به گفته آنان، جوانمردی با پیشینه سیاسی مشخص و مخالفت دیرینه با رضا پهلوی، از موقعیت خود برای اعمال دیدگاههای شخصی استفاده میکند؛ اتهامی که شامل جانبداری سیاسی و تحریف آگاهانه اخبار است.
رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، خود را بهعنوان گزینهای برای رهبری موقت کشور در صورت فروپاشی جمهوری اسلامی مطرح کرده و همزمان در تلاش است حمایت سیاسی در واشنگتن را افزایش دهد.
یکی از کارکنان صدای آمریکا گفته است مخالفت جوانمردی با پهلوی به حدی است که حتی عنوان شغلی او بهعنوان «مشاور ارشد ناظر بر بخشهای فارسی، کردی و افغانی» نیز در ساختار رسمی این رسانه سابقهای ندارد و «عنوانی ابداعی» به نظر میرسد.
فعالیتهای جوانمردی توجه «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران» (NUFDI) را نیز جلب کرده؛ نهادی غیرحزبی در آمریکا که حامی رضا پهلوی است و شکایتی رسمی درباره رفتار «غیرحرفهای» او به قانونگذاران کنگره ارائه داده است.
در این شکایت آمده که جوانمردی بارها ایران را نه بهعنوان یک کشور، بلکه بهمثابه «دشمن» معرفی کرده و میان حکومت و ملت تمایزی قائل نشده؛ رویکردی که از نظر این نهاد، مصداق کنش سیاسی و نه روزنامهنگاری است.
این نهاد همچنین به انتشار اطلاعات نادرست از سوی جوانمردی اشاره کرده، از جمله ادعای کذب جدایی ارتش ایران در سال ۲۰۲۲ و اتهام همکاری رضا پهلوی با سپاه پاسداران.
منابع داخلی صدای آمریکا میگویند جوانمردی ابتدا مانع پوشش دیدار رضا پهلوی با سناتور لیندزی گراهام شد و همچنین کنفرانس خبری اخیر او در واشنگتن تقریباً بهطور کامل نادیده گرفته شد.
در پوشش مصاحبه ترامپ با رویترز نیز، سرویس فارسی صدای آمریکا بخشهایی از سخنان رئیسجمهور را حذف کرد که در آن گفته بود اگر ایرانیان رضا پهلوی را بپذیرند، او مخالفتی ندارد؛ در حالی که بیبیسی فارسی این اظهارات را بهطور کامل منتشر کرد.
در همین حال، کارشناسان میگویند رضا پهلوی برای بخشی از معترضان نماد گسست از جمهوری اسلامی و یادآور دورهای از توسعه اقتصادی و آزادیهای اجتماعی پیش از انقلاب است، هرچند میزان حمایت واقعی او در داخل کشور دقیقاً قابل سنجش نیست.
با وجود سرکوب اعتراضات خیابانی، رضا پهلوی همچنان مردم را به اشکال نافرمانی مدنی، از جمله اعتصاب و اعتراض خانگی، فرا میخواند و نام او در شعارها و تصاویر معترضان دیده میشود.
اتهام سانسور تنها به خبرها محدود نمانده و به کارشناسان دعوتشده نیز رسیده است؛ از جمله سحر تحویلی که میگوید بهدلیل ذکر نام رضا پهلوی در برنامه، توبیخ و تهدید به حذف از فهرست مهمانان شده است.
تحویلی، که از مخاطبان قدیمی صدای آمریکا بوده، میگوید این رسانه زمانی «صدای آزادی» برای ایرانیان تحت دیکتاتوری بود، اما امروز بهطرز دردناکی از آن مأموریت فاصله گرفته است.
منتقدان معتقدند در شرایطی که اعتراضات اخیر یکی از جدیترین تهدیدها علیه بقای جمهوری اسلامی محسوب میشود، سانسور یک چهره تأثیرگذار اپوزیسیون در رسانهای با بودجه عمومی آمریکا، پرسشهای جدی درباره استقلال حرفهای و جهتگیری سیاسی آن ایجاد کرده است.
