ایران در گذار از اسطوره به تاریخجهانی
علی صاحبالحواشی
پس از انحلال اتحادشوروی و فروپاشی بلوکشرق در اوایل دهه ۹۰ میلادی، سپهرِ سیاستبینالملل وارد مرحله نویی شد که ذهنها در او سردرگم شدند. سخن از جهانِ تکقطبی زده شد، هانتینگتون "جنگتمدنها" را نوشت، فوکویاما "پایانتاریخ" را منتشر کرد. نولیبرالیسم دورِ "گلوبالیسم" را برداشت و بزودی در اوایل قرن بیستویکم دچار سکتهی رکود اقتصادی شد که جهانگیر گشت، هیولای آتشخوار چین وارد میدان گردید. توماس پیکتی هشدار "سرمایه در قرن بیستویکم" را منتشر کرد.
در همین اثنی "بهارعربی" برخاست و نشست و در این نشستوخاست، "اخوانالمسلمینِ" صدساله سوخت! این سوختن با کنگره مفتضحِ استانبول که در آن راشدالغنوشی اعلان کنارهگیری نمود، و نیز افتضاحی که محمدمرسی در مصر بهبار آورد و ساقط شد، و عقبنشینی اردوغان از سیاستهای ایدئولوژیک خودنمایی نمود.
پایان اسلام سیاسی pic.twitter.com/3pRKQ9OM0G
-- gooya (@gooyanews) February 21, 2026
جمهوریاسلامی خامنهای با زمینگیر کردن "دولتاصلاحات" عمدهترین بختِ نظام برای مشروعیت و مقبولیت ملی را آتش زد و با گذشتن از افتضاح سال ۱۳۸۸ نظام را در سراشیب سقوط قرار داد، تا سُرخوردن بهسوی زوال آغاز شد. وقایع ۹۶، ۹۸، ۱۴۰۱، و دی۱۴۰۴ تشنجات مرگ نظام در این سراشیب اضمحلال بودند.
پس از "دولتاصلاحات" یک برونشد عظیم از افسونِ "حکومتعدلاسلامی" چون آتشی در بیشه اندیشههای ایرانیان درگرفت که آتش او دامن "اسلام را هم گرفت! اما خامنهای هنوز در خیال "فتحالفتوح" بود که هفتماکتبر حماس را جواز داد. پاسخ اسرائیل فقط حماس را نروبید، تدارکات منطقهای چنددههای جمهوریاسلامی را هم در کوبید و مهمتر از همه حزبالله را روی ویلچر نشاند. در دل شب، آمریکا "چکش نیمهشب"اش را کوفت و بیش از هزارمیلیارد دلار سرمایهگذاری چندین دههای نظام برای "بمباتمی" را دود کرد و به هوا فرستاد.
اینک ما و جمهوریاسلامی اینجا ایستادهایم: نظامی درهمشکسته و علیل، مردمی تشنهبه خون او، و آرایش نظامی ایالاتمتحده در آشکارِ دریاهای جنوب و پنهانِ بیشتر اطراف شمالی و غربی ایران تا عمق دریای سرخ؛ و مذاکراتی مسخره که دههها ادامه داشته است به هرزهگردی و بیفرجامی.
خوشخیالیِ قرین بلاهت میخواهد تا کسی گمان کند که "اتفاقبزرگی" در پیش نیست.
این "اتفاقبزرگ" در سپهر ذهنیات ایرانیان افتاده است که شروعاش به سال ۸۸ برمیگردد. آن دودهه افسونزدایی که دکتر کاشی افاده میکند، اشاره به همین "اتفاقبزرگ" ذهنیتی دارد.
آن "اتفاقبزرگ" در عینیتِ سیاست نیز در راه است و ما در آستانهی بسیار نزدیک یک چرخشگاه بزرگ در تاریخ ایران هستیم. نظمنوینِ در حال تکوینِ جهانی، سیب رسیدهی ایران را خواهد چید.
این "توطئه" نیست، این همسوییِ حاصلآمده از تجربه افسونزدایی ایرانیان است با تحولات کلان جهانی، تا ایران را از چنگ تاریخ اسطورهی عاشورایی ستانده و به تاریخ جهان بازگرداند.

















