روزهای پر التهابی را ایران عزیز ما در حال طی کردن است : وضعیت جنگی , بحران معیشتی بد تراز هزار خرابی جنگ , خشم سهمگین اما فعلأ مسکوت شهروندان, و دولتی وحشی و اخیرأ سر کنده که ابایی از کشتار هزاران هزار ندارد. در این روزهای حساس و پر تنش در تهران که سرنوشت ایران فردا در حال شکل گرفتن است ملت ایران بخصوص قهرمانان خیابان ها -- أن جوانانی که جان بر کف نهاده و برای آزادی ایران از یوغ جمهوری اسلامی جنگیدند و خانواده ها یی که در این را ه پر افتخار داغدار شدند -- وهمه ایران و دوستداران ایران چشم به چند فرد سرشناس اپوزیسیون دوخته اند و در جستجوی رهبران قاطع و کارآمد ی هستند که با ارائه بهترین و روشن ترین تفکر زمام امور قبل و بعد از فروپاشی جمهوری اسلامی را در دست گرفته و دولت موقت انتقالی را رهبری کنند.
در داخل تعدادی از اصلاح طلبان سابق هستند که زندان کشیده حکومت اند و با نقد گذشته خود صریحأ خواهان تغییر رژیم اند. سرشناس ترین أنان شاید میر حسین موسوی و نرگس محمدی باشند. در خارج البته سرشناس ترین فرد شاهزاده رضا پهلوی است. کسان دیگری هم هستند که خواهان تغییر رژیم اند ولی دائمأ با سر و صدای زیاد مخالفت خود را با یکدیگر و بخصوص با شاهزاده دنبال میکنند.
شاهزاده رضا پهلوی با دیدگاهی قابل تحسین همراه با گروه مشاورین خود چندی قبل اقدام به انتشار برنامه هایی برای دوران پس از سرنگونی حکومت اسلامی تحت عنوان دفترچه اضطراری دوران گذار کرده است. با وجود اینکه مفاد این دفترچه به درستی نحوه کار و اداره اکثر امور مملکتی را در دوران گذار و شاید پس از آن معین میکند بعضی منتقدان برآنند که اولأ این همه جزئیات در حال حاضر ضروری نیست و همه چیز باید به موقع خود و در زمان مناسب بازنگری و طراحی شود. دوم , چنین دستورالعمل هایی که از یک اطاق فکر بخصوص آمده با وجود اینکه میگویند نتیجه کار متخصصان مربوطه و زیر نظر شاهزاده بوده همچنان نیازمند بررسی دیگر صاحب نظران وبحث عمومی است. و سوم , اگر در کل فرض بر حرکت به سوی دموکراسی است چنین نقشه ها و برنامه ها نه تنها بایستی مورد بحث و رإی گیری تا حد امکان عموم باشد بلکه تعیین افراد اجرایی آن هم باید با شیوه های دموکراتیک باشد. در این رابطه کسانی هستند که ایراد خاص دارند و قرار دادن شاهزاده رضا را در رأس دولت گذار به عنوان بالاترین مقام تصمیم گیری در انجام این برنامه ها از نظر روند کار دموکراتیک و برخی ملاحظات دیگر کاملأ صحیح نمیدانند , گو اینکه مطابق با همه گزارشات شاهزاده رضا خود تمام و کمال معتقد به اصول دموکراسی است و بارها گفته که در پی جاه و مقام نیست و فقط خیرخواه ایران آزاد آینده است.
بهر حال این ایرادات به دفترچه اضطرار که در واقع برنامه های شاهزاده اند و فرای آن ایراد بعضی به پیش فرض استقرار ایشان در رأس قدرت دوران گذار دو نکته اساسی را بر می انگیزند که بایستی مورد توجه فوری گروه کمپین شاهزاده قرار گیرد. شاید بگویند ما کمپین نداریم بلکه این نهضتی است ملی و به منظور تحقق دموکراسی در ایران با همت و تحت نظارت شاهزاده. بسیار خوب , قبول , ولی اول باید موفق شوید.
در آن روز پرشور سقوط حکومت جمهوری اسلامی که شاهزاده و همراهان اعلام تشکیل دولت موقت گذار میکنند مطمئنأ بقیه مدعیان رهبری گذار ساکت نخواهند ماند. در آن مقطع سرشناسان اپوزیسیون در داخل و خارج یا بایستی با گروه شاهزاده اعلام همبستگی کنند یا مخالفت کرده و خود شخصأ یا با ائتلاف با دیگران دولت گذار دیگری را اعلام کنند. در صورت مخالفت دیگر اشخاص قدرتمند دولت گذار شاهزاده با همه برنامه ها و نیت های خوب شاید مانند گلوله برفی در حرارت و آتش آن روز ها ی انقلابی مدت کوتاهی بیش نپاید. علاج این واقعه محتمل الوقوع را هم اکنون باید کرد.
پیشنهادی که شاید پاسخگوی این مسئله باشد تشکیل شورایی چند نفره ائتلافی با حضور شاهزاده برای رهبری دوران گذار است. این شورا که به نفس شورا بودن دارای ماهیت دموکراتیک است میتواند با شرکت و ریاست افتخاری شهبانو فرح پهلوی باشد و دیگر اعضای آن خانم ها شیرین عبادی و نرگس محمدی و آقایان رضا پهلوی و میرحسین موسوی باشند.
حضور شهبانو در این شورا وزن عاطفی بزرگی است برای آنان که دوران پهلوی را با نوستالژی ومهر یاد میکنند و بازگشت آن را آرزو دارند. در ضمن شهبانو فرح به گواهی تاریخ دوران پهلوی ده ها سال حضور موثر در اداره مملکت در بالا ترین سطوح اطلاع و تصمیم گیری در اکثر امور کشوری داشته و تجربیات بینهایت ارزشمندی را برای دوران گذار و پس از آن همراه دارند.
شیرین عبادی پس از شهبانو فرح شناخته شده ترین زن ایرانی در داخل و خارج از ایران و در هر دومحیط بسیار مورد احترام است. او اولین حقوقدان و قاضی زن و استاد دانشگاه در دوران پهلوی بود و در سال های اولیه جمهوری اسلامی فعال حقوق بشر و وکیل مدافع بسیاری از مخالفین و زندان رفتگان حکومت اسلامی شد تا خود نیز به جرم همان فعالیت ها مورد تعقیب و بازداشت قرار گرفت و نهایتأ مجبور به ترک وطن گردید. ایشان در سال ۲۰۰۳ جایزه صلح نوبل را برای فعالیت موثر در امور مربوط به حقوق بشر در ایران دریافت کرد. در سال های زندگی در خارج شیرین عبادی همچنان در زمینه حقوق بشر و امور زندانیان سیاسی فعالیت خود را ادامه داده و در این موارد شاید سرشناس ترین چهره اپوزیسیون خارج از کشور بوده است.
نرگس محمدی را میتوان همکار و همقطار شیرین عبادی دانست که او هم جایزه صلح نوبل (در سال ۲۰۲۳) را به خاطر فعالیت های تأثیر گذار در امور حقوق بشردر ایران و دفاع از زندانیان سیاسی دریافت کرد وهمانند عبادی به شهرت و مقبولیت بین المللی رسید. شهرت نرگس محمدی شامل فعالیت های او به عنوان یکی از مهم ترین رهبران جنبش تاریخی زن-زندگی-آزادی در سال ۱۴۰۱ نیز میشود که به خاطر آن بکرات بازداشت و زندانی شده است. ایشان عضو گروه اصلاح طلبان تحکیم وحدت که یکی از متشکل ترین گروه های مخالفت با حکومت است و همچنین سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر در ایران است و هم اکنون بخاطر دفاع از زندانیان سیاسی در زندان حکومت اسلامی است.
میرحسین موسوی یکی از بلند پایه ترین مقامات سابق در اوان جمهوری اسلامی است که اکنون بیش از ۱۵ سال است بخاطر مخالفت با اصول گرایان نظام در حبس خانگی بسر میبرد. او در سال ۱۳۸۸ با رهبری جنبش سبز اولین اعتراضات گسترده برای مردم سالاری و بر علیه حکومت اسلامی را سازمان داد و اخیرأ به صراحت خواهان رفراندم و تغییر قانون اساسی حکومت اسلامی شده است. میرحسین موسوی را با وجود بعضی نقاط سیاه در گذشته اش در خدمت جمهوری اسلامی (مانند اعدام های دهه ۶۰ به دستور خمینی که از آن اظهار بی اطلاعی میکند) میتوان مهمترین چهره اصلاح طلب از نظام برگشته خواند. او احتمالأ وسیع ترین توده پشتیبان, یعنی همه آنهایی که از نظام برگشته اند و همه باقیماندگان از جنبش سبز, را در اختیار دارد.
بنابراین اگر شاهزاده رضا پهلوی در پی رهبری بلامنازع همانطور که خود بکرات گفته نیست و اصول پایه ای دموکراسی را مد نظر دارد جای آن دارد که رهبری دوران گذار را هم به روش دموکراتیک و با مشارکت سرشناس ترین چهره های مخالفت از داخل و خارج به صورت شورایی تشکیل دهد و تأیید کند. این شورای پنج نفره پیشنهادی رهبران جنبش سبز (۱۳۸۸) و جنبش زن-زندگی-آزادی (۱۴۰۱) را گرد هم میاورد , یعنی دو جنبش مخالفت وسیع اخیر که میلیون ها معترض در آن شرکت داشتند. به علاوه حضور شهبانو و شیرین عبادی و خود شاهزاده در پاسخ به آخرین جنبش (۱۴۰۴) موسوم به انقلاب شیروخورشید است که در خونین ترین اعتراضات با شعار أخرین نبرد بازگشت پهلوی را خواهان بود. به این ترتیب سه جنبش عظیم که هر یک پایه های نظام جمهوری اسلامی را عمیقأ لرزانده اند اکنون با حضور این پنج چهره سرشناس متحد شده و به عنوان شورای عالی رهبری دوران گذار مسلمآ پشتیبانی اکثریت بسیار بالای ملت ایران را برخوردار خواهد بود.
یک نکته آخری را هم باید توجه کرد: با واقع نگری به آنچه در پیش است قدرت و نفوذ رئیس جمهور امریکا را در شکل دادن به آنچه دوران گذار مینامیم باید اذعان کرد. در وضعیت فعلی که جمهوری اسلامی زیر ضربات سنگین نظامی اسراییل و امریکا دست و پا میزند طبیعی است که در روز پیروزی فاتحان حاصل کارزار را مطابق خواست خود خواهند خواست. پرزیدنت ترامپ چندین بار در جواب خبرنگاران تصریح کرده که با وجود اینکه رضا پهلوی شخص خوبی است و اعتراضی به رهبری او ندارد ایشان در فکر پیدا کردن شخصی داخلی با محبوبیت وسیع تری است. در روز سرنگونی حکومت اسلامی ارائه یک شورای دموکراتیک چند نفره با شرکت سرشناس ترین چهره های اپوزیسیون داخل و خارج که رهبران بزرگترین جنبش ها و اعتراضات برعلیه جمهوری اسلامی بوده اند قطعأ مورد توجه مثبت آقای ترامپ قرار خواهد گرفت.
شکند گمانیک وِزار (رساله رفع شبهات)، آرمان مستوفی
