ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
کریم سجادپور، پژوهشگر ایرانی-آمریکایی، در حساب ایکس خود با اشاره به گزارشی از اکونومیست نوشت اگر اطلاعات مطرحشده در این گزارش درست باشد هرچند هنوز شواهد علنی برای آن منتشر نشده ممکن است حکومت ایران را در برابر دو گزینه قرار دهد: تسلیم یا خطر فروپاشی. او به بخشی از گزارش اشاره کرد که میگوید منابع اطلاعاتی اسرائیل نشانههایی از عدم حضور برخی سربازان، نیروهای پلیس و اعضای سپاه پاسداران در محل خدمت مشاهده کردهاند.
گزارش اکونومیست میگوید جنگ جاری علیه ایران از نظر نظامی، بهویژه در حوزه هوایی، برای آمریکا و اسرائیل یک موفقیت خیرهکننده بوده است؛ هرچند در سطح سیاسی با ابهام و سردرگمی درباره اهداف جنگ همراه است. در چهارم مارس یک خلبان نیروی هوایی اسرائیل برای نخستین بار در بیش از چهار دهه موفق شد یک هواپیمای ایرانی Yak-130 را سرنگون کند؛ در حالی که جنگنده پیشرفته F-35 اسرائیلی برتری کامل در این درگیری داشت.
BREAKING:
-- Visegrád 24 (@visegrad24) March 5, 2026
Israel releases a video from the first case in history of an F-35 shooting down a manned fighter aircraft by in combat.
An Israeli Air Force F-35I "Adir" shot down an Iranian Air Force YAK-130 (a Russian-made combat light attack jet) over Tehran pic.twitter.com/aTvCLfjNAJ
به نوشته این نشریه، این رویارویی نابرابر نمادی از کل جنگ است. مقامهای آمریکایی در سطح سیاسی گاه دلایل متناقضی برای جنگ ارائه دادهاند و اهداف آن نیز مرتب تغییر کرده است، اما در سطح نظامی عملیاتها با برنامهریزی دقیق، قدرت آتش گسترده و هماهنگی بالا پیش میرود.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (CENTCOM) اعلام کرده که در چهار روز نخست جنگ نزدیک به دو هزار هدف مورد حمله قرار گرفته است. این حملات شامل ۱۷ شناور دریایی نیز بوده و حتی گزارشهایی از غرق شدن یک ناو ایرانی توسط زیردریایی آمریکایی در نزدیکی آبهای سریلانکا منتشر شده است؛ اقدامی که گفته میشود نخستین استفاده آمریکا از اژدر در جنگ از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
ارتش اسرائیل نیز همزمان حملات گستردهای انجام داده و طبق اعلام خود روزانه حدود هزار هدف را بمباران میکند. این حجم از عملیات به کمک هواپیماهای سوخترسان آمریکایی امکانپذیر شده که جنگندههای اسرائیلی را در آسمان سوختگیری میکنند و دامنه عملیات آنها را افزایش میدهند.
آغاز جنگ در روز روشن در ۲۸ فوریه، به گفته این گزارش، به امید ترور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، انجام شد. ضعف شدید پدافند هوایی ایران--که بخش زیادی از آن در جنگ ۱۲ روزه سال گذشته از بین رفته بود باعث شد آمریکا و اسرائیل بتوانند پس از موج نخست حملات، هواپیماهای خود را مستقیماً بر فراز اهداف در ایران به پرواز درآورند و از بمبهای هدایتشونده ارزانتر استفاده کنند.
بر اساس این گزارش، آمریکا و اسرائیل ایران را به چند منطقه عملیاتی تقسیم کردهاند. اسرائیل بیشتر بر تهران و مناطق غربی و مرکزی ایران تمرکز دارد، در حالی که آمریکا حملات خود را به جنوب ایران و آبهای اطراف آن معطوف کرده است. اسرائیل همچنین برخی اهداف سیاسی حکومت، از جمله نیروهای بسیج و نشستهایی مرتبط با رهبری نظام را هدف قرار داده، در حالی که آمریکا بیشتر به نیروی دریایی ایران حمله کرده است.
طرح نظامی جنگ چند مرحله دارد. دو مرحله نخست شامل حمله اولیه و سپس حدود ۱۰۰ ساعت بمباران شدید بوده است. اکنون مرحله سوم، که شامل اهداف با اولویت پایینتر است، آغاز شده و برنامهریزان نظامی میگویند فهرست اهداف برای چهار تا پنج هفته جنگ کافی است. در مراحل بعدی ممکن است تأسیسات هستهای و همچنین مقرهای سپاه پاسداران در سراسر ایران نیز هدف قرار گیرند.
با وجود موفقیتهای نظامی، این جنگ بدون خطا نبوده است. در یکی از حملات در روز نخست جنگ، بیش از ۱۶۰ نفر در حمله به یک مدرسه دخترانه کشته شدند؛ موضوعی که آمریکا میگوید در حال بررسی آن است. با این حال کارشناسان نظامی میگویند عملیات بهطور کلی مطابق برنامه پیش رفته است.
در کنار این تحولات، گزارش میگوید نشانههایی از اختلال در ساختار نیروهای امنیتی ایران دیده میشود؛ از جمله گزارشهایی درباره عدم حضور برخی نیروهای نظامی، پلیس و اعضای سپاه در محل خدمت. با این حال تحلیلگران هشدار میدهند که حتی فشار نظامی شدید نیز لزومأ به فروپاشی حکومت منجر نمیشود؛ هدفی که اسرائیل آن را یکی از اهداف اصلی جنگ اعلام کرده است.
If this proves correct--we haven't yet seen public evidence--it could force the regime to capitulate or risk collapse: "Israeli intelligence sources suggest there are signs of Iranian soldiers, police officers and IRGC members failing to show up for duty." https://t.co/VIzQfLHoc2
-- Karim Sadjadpour (@ksadjadpour) March 5, 2026
















