این روزها بعد از تبهکاری ها و مردم کُشی ها و اَعمال ایران بر باد ده جمهوری نکبت اسلامی، طبیعی ترین سوالی که مردم و بخصوص جوانان برایشان مطرح می شود این است که قبل از این نظام منحوس چه نظامی بر سر کار بوده که مردم در سال ۱۳۵۷ خواستند و توانستند آن را بر اندازند و این نظام وحشت آفرین قرون وسطایی را به جای آن نشاندند؟ آیا نظام قبلی هم به اندازه ی نظام فعلی نحوست داشته که مردم اقدام به سرنگونی آن کرده اند؟

طبیعتا هر چه از سال ۵۷ دورتر می شویم، بخصوص با دیدن کلیپ های ویدئویی و شنیدن داستان های دوران گذشته، مسوولان تر و تمیز و با دانش و فرهنگ، مظاهر تمدن و مدرنیسمی که امروز به خاطر حاکمیت آدمخواران اسلامی از آن فاصله ی بسیار داریم، نظام پیشین چهره ای معصوم تر و به شدت پیشرفته تر و انسانی تر پیدا می کند و کار به جایی می رسد که گویی در آن دوران هیچ عیب و ایرادی در کار حکومت نبوده و مردم دچار جنون موقت شده اند و در عرض یک سال از هوادار و دوستدار سلطنت و پادشاه تبدیل به دشمن خونی نظام پادشاهی و پهلوی ها و وابستگان ریز و درشت آن شده اند.

طرفداران امروز پهلوی، بر این تفکر که مردم ناسپاس با طراحی بیگانگان، نظام شاهنشاهی را سرنگون کردند و کوچکترین عیب و ایرادی در ایام گذشته وجود نداشت اصرار می ورزند و چون حکومت نکبت اسلامی جنایتکاری و تخریب ایران را به اوج رسانده سال های پیش از ۵۷ را سال های رویایی و بهشتی کشورمان نشان می دهند و خواهان برگرداندن ایران به آن سال های طلایی می شوند.

طبیعتا نظام پیشین، غیر از خاندان سلطنت، هزاران دستگاه و نهاد اجرایی و قضایی و غیره داشت که مردم هر حُسن و قُبحی که از عملکرد آن ها ناشی می شد به حساب خاندان سلطنت و شخص پادشاه می گذاشتند و عملکرد صدها مدیر کشور همه به نام پادشاه نوشته می شد.

کسانی که میانه رو تر بودند، و بعضی کژی ها را در نحوه ی اداره ی مملکت می دیدند، اطرافیان پادشاه را مقصر می شمردند و اصطلاح «خودش خوبه اطرافیان اش بدند» از اینجا ناشی می شد. به عبارتی هر چه خوبی بود به نام پادشاه و هر چه بدی بود به نام مدیران و اطرافیان نوشته می شد.

تکلیف مخالفان و دشمنان هم که معلوم بود. هیچ خوبی یی در کشور وجود نداشت و هر چه بود بدی بود، و این بدی ها باعث و بانی اش نظام شاهنشاهی و در راس آن پادشاه بود و کل این مجموعه هم وابسته به بیگانه و امپریالیسم امریکا بود. در آن روزگار دو قطب جهانی وجود داشت که یکی وابسته به امپریالیسم غرب بود، و دیگری وابسته به کمونیسم شرق که از دیدگاه دومی ها اولی نظامی ضد انسان بود و دومی نظامی انسانی.

یک گروه مخالف مذهبی هم که رنگ و لعاب امروزی و مدرن به خود زده بود و شخصیت ها و سمبل های موهوم دینی را با ایدئولوژی چپ آراسته بود در حال رشد و جذب هوادار بود که کمتر جدی گرفته می شد اما به طرز خطرناکی در حال اشاعه خط و مرام ساختگی و نو اندیشانه ی خود بود.

تا یادم نرفته بگویم که تا سال ۱۳۵۶ یعنی یک سال قبل از انقلاب، کمتر کسی از نسل جدید اسم خمینی را شنیده بود و کسانی که سن و سالی ازشان گذشته بود، ابدا یادی از او و اتفاقاتی مثل اتفاقات سال ۴۲ نمی کردند.

این را هم بگویم که در آن دوران چیزی به نام دوستدار و دشمن حکومت پادشاهی به شکل و معنای امروز وجود نداشت و مردم اصولا زندگی عادی شان را می کردند و با حکومت کاری نداشتند و حکومت هم با مردم عادی کاری نداشت.

اما در میان کسانی که به هر حال به موضوعات سیاسی و روند تحولات جهانی و کشور توجه داشتند و به نوعی موافق و مخالف حکومت بودند یکی از نهادهایی که تقریبا همگی آن را نهادی مخوف و موجب سکوت منتقدان می دانستند، ساواک بود.

ساواک در ایران زمان شاه، آرامشی بر قرار کرده بود، که موافقان «از ترس»، به صورت علنی در باره ی آن صحبتی نمی کردند، و مخالفان آن را سکوت قبرستانی می نامیدند. میانه رو ها هم ترجیح می دادند انتقادهای خود از «خاندان سلطنت» و «شخص پادشاه» را اصولا بر زبان نیاورند چون تصویری که از ساواک در ذهن مردم وجود داشت، تصویر دستگاهی بود که اگر کسی گیر آن می افتاد کارش با کرام الکاتبین بود. در مورد مسوولان از نخست وزیر تا سطوح پایین تر انتقاد به صورت علنی و حتی در نشریات صورت می گرفت. رادیو تلویزیون مستثنی بود و جز در دو سه برنامه ی تلویزیونی و یکی دو برنامه ی طنز اجتماعی، انتقاد جدی دیگری صورت نمی گرفت.