همه ملت‌ها چنین تجاربی داشته‌اند، گاه دهشتناک‌تر از ما. مثل جوانان آلمانی دهه‌های بیست‌ و سی قرن بیستم که در فاجعه‌ای که آرمان "نازیسم" آفرید سوختند. جوان‌های فرانسوی دهه‌های ۱۷۵۰ تا ۱۷۸۹ که انقلاب فرانسه را آفریدند، فاجعه‌ها دیدند تا از چشم‌اندازهای عصر روشنگری به رومانتیسیسم طوفانیِ قرن نوزدهم فرانسه رسیدند و حداقل سه‌بار دیگر هم انقلاب‌ها کردند: ۱۸۳۰، ۱۸۴۸، ۱۸۷۱. ما چندبار پس از ۱۳۵۷ انقلاب کردیم؟ ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۱، ۱۴۰۴، خرده‌ریزها را درحساب نیاوردم!

جامعه ایران دیگ‌جوشانی است! نگاهی به دوروبرمان بیندازید! هیچ ملتی چون ایرانیان شورشگر نبوده و نیست، حتی به گَرد ما هم نمی‌رسند. این نشانِ "سرزندگی" و دینامیک خروشان جامعه ماست. حاکمان ما هم این می‌دانند که این‌همه در میادین جلادت و قساوت تیز می‌تازند، آخر برای بقا چه چاره جز تشدید جنایتکاری دارند؟ اگر هم شعور تمکین می‌داشتند - که هرگز نداشتند - امروز دیگر تمکین نیز افاقه بر ایشان نکند! از این هم گذشته‌اند که خاک بر سر خود و آرمان‌دینی‌شان می‌کنند، که کرده‌اند و شده است!

حواشی اصلاح‌طلب ایشان نیز همین دینامیک خروشان ملی را می‌بینند که هراسان از سوانح پیش‌رو، هرچه بیشتر به هسته کوروکبود قدرت نزدیک شده و آرمان "اصلاح" را عملاً فرونهاده‌اند تا تنها لقلقه زبان‌ الکنِ بی‌مخاطب‌شان باشد. آن کانون سیاه قدرت نیز بی‌مخاطبی‌ آنان را فهمیده است که اعتنا به‌ایشان نمی‌کند جز تف‌ولعنت، که بحق سزاوارش هستند.

در همچو دیگ‌جوشانی، آینده ایران از آنِ جوانان است؛ امروز "گذشته است"!

موحد این را می‌بیند و می‌داند که چنین می‌گوید. همه‌مان به‌نحوی می‌دانیم. سوانح خرد و ریز تلخ و شیرین - و غالباً تلخ - گرومب‌گرومب زمین در پیش از زلزله‌ است؛ پرنده‌ها ادراکش می‌کنند که به پرواز درمی‌آیند. زمانه آبستن حادثه‌هاست...

گر سیلِ عالَم پُر شود، هر موج چون اُشتر شود
مرغان آبی را چه غم، تا غم خورد مرغِ هوا
ما رُخ ز شُکر افروخته، با موج و بحر آموخته
زان سان که ماهی را بُوَد دریا و طوفان جانْ‌فزا