اردوغان کشتار ارامنه را به نوادگان آن‌ها تسليت گفت

• رجب طيب اردوغان نخست‌وزير ترکيه با انتشار بيانيه‌ای کشتار ارامنه در امپراطوری عثمانی را تاييد کرد و آن را عملی غيرانسانی خواند. او به بازماندگان مقتولان ارمنی سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ تسليت گفت.

دویچه وله ـ نخست‌وزير ترکيه به مناسبت ۲۴ آوريل سالروز نسل‌کشی ارامنه در امپراطوری عثمانی اين فاجعه را به بازماندگان قربانيان تسليت گفت. کشتار ارامنه ترکيه از روز ۲۴ آوريل سال ۱۹۱۵ ميلادی آغاز شد و تا سال ۱۹۱۷ ادامه داشت. سال آينده صدمين سالگرد اين واقعه فرا می‌رسد.

مقام‌های ارمنستان تعداد کشته شدگان قتل‌‌عام‌های سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ را نزديک به ۱ ميليون و ۵۰۰ هزار نفر اعلام می‌کنند. ترک‌ها می‌گويند که اين رقم بسيار پائين‌تر بوده است و منابع بی‌طرف از کشتار "صدهاهزار نفر" ياد می‌کنند. در حالی که ارمنستان و چندين کشور ديگر راندن و قتل‌عام ارامنه را "نسل‌کشی" می‌دانند، اردوغان نخستين نخست‌وزير ترکيه است که به اين واقعيت اذعان می‌کند. اما او آن را "عملی غيرانسانی" خوانده و از تعبير "نسل‌کشی" استفاده نکرده است.

پيش از اردوغان تنها احمد داوداوغلو وزيرخارجه ترکيه در ماه دسامبر سال گذشته هنگام بازديد از ايروان پايتخت ارمنستان راندن و قتل ارامنه را يک خطا و عملی غيرانسانی خوانده بود. وی در همان زمان خواستار توافق ترکيه و ارمنستان بر سر "يادآوری عادلانه" موضوع شد.

با اين‌‌که اردوغان ضمن غيرانسانی خواندن وقايع خونين سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷ حاضر نشده از اين وقايع به‌عنوان "نسل‌کشی" ياد کند، خبرگزاری‌های غربی اقدام او را "غيرمنتظره" خوانده‌اند. اردوغان در بيانيه خود نوادگان ارامنه‌ای را که در آغاز قرن بيستم قتل‌عام شدند مخاطب قرار داده و به‌نمايندگی از طرف مردم ترکيه به آن‌ها تسليت گفته است. به‌گزارش برخی رسانه‌های ترکيه بيانيه اردوغان به ۹ زبان منتشر شده است.

مناسبات سرد ترکيه و ارمنستان

اقدام اردوغان می‌تواند خشم ناسيوناليست‌های ترکيه را برانگيزد. آن‌ها در صدسال گذشته همواره کشتار ارامنه را تکذيب يا کوچک کرده‌اند. ناسيوناليست‌ها می‌گويند که شورش‌های ارامنه زمانی آغاز شد که افسران جوان ترکيه مشغول مقاومت در برابر مطامع استعماری بريتانيا بودند و مردم منطقه بيش از هر زمانی به وحدت نياز داشتند.

از سوی ديگر، بيانيه نخست‌وزير ترکيه می‌تواند در آستانه صدمين سالگرد کشتار ارامنه، اقدامی در مسير بهبود مناسبات ترکيه و ارمنستان تلقی شود

ميان ترکيه و ارمنستان در سال ۲۰۰۹ يک "پيمان آشتی" منعقد شد، اما تلاش‌ها برای نزديکی دو کشور ۶ ماه بعد شکست خورد. هر دوطرف يکديگر را به طرح خواست‌های اضافی متهم کردند. ترکيه مناسبات نزديکی با جمهوری آذربايجان دارد، در حالی که مناسبات آذربايجان و ارمنستان به‌خاطر قره‌باغ سرد است.

فرانسه آخرين دولت اروپائی است که از آنکارا خواسته است قتل‌عام ارامنه را به‌عنوان "نسل‌کشی" به رسميت بشناسد.