نتیجهی مذاکرات چه خواهد شد؟!
محمدحسین روانبخش
نتیجهی مذاکرات ایران و آمریکا چه خواهد شد؟ شاید این بار بیش از همیشه مردم ایران با دیدگاههای متفاوت دنبال پاسخ این سوال هستند. طبق معمول، آنچه خبری میشود تعدادی جملات کلیشهای است مثل پیشرفت محسوس، روند مثبت، ارائهی پیشنهادهای دو طرف و...؛ اما آنچه در واقع میگذرد حتما جزئیاتی دارد که مهمتر از این کلیات کلیشهای است.
آنچه را در بطن مذاکرات میگذرد، میتوان از توصیف یکی از سردبیران گاردین حدس زد؛ اینکه آمریکا مذاکرات را شبیه میدان کشتی میبیند و ایران شبیه صفحهی شطرنج.
این توصیف البته مربوط به مذاکرات فعلی است. در دورههای قبل شاید برعکس این بود. در دورههایی آمریکاییها شطرنجباز بودند و ایرانیها گل یا پوچ بازی میکردند. گاهی تیم مذاکره کنندهی ایران مذاکرات را جایی برای موعظه میدید، آدمی مثل احمدینژاد کلا عرصهی دیپلماتیک را شبیه یکقل دوقل میدید و...
گذشته البته گذشته و با آن فرصتهایی هم مثل ابر و باد گذر کردند. توصیف میز مذاکره شطرنجباز و کشتیگیر توصیف درستی بر اساس روش کار و انتظارات فعلی دو طرف از مذاکرات است؛ ولی آیا اصولا امکان بازی بین دو طرفی که یک طرف میخواهد شطرنج بازی کند و دیگری کشتی بگیرد، وجود دارد؟! اینجاست که این توصیف دقیق، میتواند بازگو کنندهی آنچه در اتاق مذاکره میگذرد باشد: دو طرف نمیتواند هیچ توافقی داشته باشند مگر اینکه بر سر منطق و معیارهای بازی توافق کنند؛ که بعید است چنین چیزی در کوتاهمدت اتفاق بیفتد.
در این وضع، رفت و آمدها و مذاکرات در حال حاضر تنها در یک صورت به جنک منجر نخواهد شد: قبولاندن این امر به آمریکا که دیپلماتیک بازی کند و اصلا روی قدرتش حساب نکند. اما آیا آمریکا چنین چیزی را میپذیرد؟ تجهیزات نظامی که به خاورمیانه آمده یا در حال ارسال است، پاسخ را به روشنترین وجه ممکن میدهد.
شلیک خامنه ای به آخرین پایه میز مذاکره
