حذف نائینی فقط حذف یک سخنگو نبود
کسری اعرابی - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
کشته شدن علیمحمد نائینی ضربهای سنگین به ساختار قدرت در جمهوری اسلامی، بهویژه سپاه پاسداران و دفتر رهبر، محسوب میشود. نائینی تنها سخنگوی سپاه نبود، بلکه از بنیانگذاران دکترین جنگ روانی و تبلیغات در این نهاد بهشمار میرفت؛ حوزهای که طی دهههای گذشته به یکی از اصلیترین ابزارهای بقای جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
نائینی بیش از چهار دهه در حوزه عملیات روانی، جنگ شناختی و تبلیغات در ساختار سپاه فعالیت داشت و از چهرههای باسابقه در آنچه جمهوری اسلامی «جنگ نرم» مینامد محسوب میشد. به گفته منابع نزدیک به سپاه، این حوزه در سالهای اخیر به اندازه توان نظامی برای حکومت اهمیت پیدا کرده و به همین دلیل افراد کلیدی آن مستقیماً زیر نظر دفتر رهبر فعالیت میکنند.
انتصاب او به عنوان سخنگوی سپاه در سال ۲۰۲۴، پس از کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران، در شرایطی انجام شد که جمهوری اسلامی تحت فشار شدید امنیتی و اطلاعاتی قرار داشت. نکته قابل توجه این بود که این انتصاب نه از سوی فرمانده کل سپاه، بلکه مستقیماً از سوی دفتر رهبر انجام شد؛ موضوعی که نشاندهنده اهمیت استراتژیک این سمت در ساختار قدرت است.
در ساختار سپاه، سخنگو و معاون روابط عمومی زیر نظر فرمانده کل قرار دارد، اما در عمل این بخش از طریق نماینده روحانی رهبر در سپاه کنترل میشود؛ سازوکاری که از سال ۱۳۶۸ برقرار شده و نشان میدهد جمهوری اسلامی جنگ روانی و تبلیغات را جزو ابزارهای اصلی حفظ قدرت میداند و نظارت بر آن را در بالاترین سطح نگه میدارد.
این سمت مسئول هدایت تمام پیامرسانی رسمی سپاه، هماهنگی با رسانههای حکومتی، انتشار بیانیهها و تنظیم روایتهای رسمی است. علاوه بر آن، این جایگاه نقش کلیدی در عملیات روانی علیه مخالفان داخلی و دشمنان خارجی دارد و در شکلدهی به فضای رسانهای داخل و خارج از کشور تأثیر مستقیم میگذارد.
نائینی پیش از این نیز در سمتهای مهمی فعالیت داشت، از جمله معاون فرهنگی سپاه و معاون فرهنگی-اجتماعی بسیج؛ جایگاههایی که نقش اصلی در تولید ایدئولوژی، مدیریت افکار عمومی و هدایت عملیات نفوذ داخلی دارند. او همچنین عضو نهادهای مهمی مانند کمیسیون عملیات روانی، شورای عملیات روانی نیروی انتظامی و کمیتههای رسانهای مرتبط با سیاستگذاری امنیتی کشور بود.
او در حوزه رسانه نیز نفوذ گستردهای داشت و در شورای سیاستگذاری رسانههای وابسته به سپاه حضور داشت. ریاست هیئتمدیره روزنامه جوان و نقشآفرینی در تعیین خط مشی رسانههایی مانند فارس و تسنیم، بخشی از فعالیتهایی بود که به هماهنگی پیامهای تبلیغاتی در سطح کلان کمک میکرد.
دو کتاب نوشتهشده توسط نائینی با عنوانهای «اصول جنگ نرم» و «تبلیغات و عملیات روانی» از متون اصلی آموزش در ساختار سپاه محسوب میشوند و در شکلدهی به دکترین جنگ شناختی جمهوری اسلامی نقش مهمی داشتهاند. این آثار در سالهای گذشته بهعنوان راهنمای عملی برای مقابله با اعتراضات داخلی و جنگ رسانهای با غرب مورد استفاده قرار گرفتهاند.
به گفته تحلیلگران، حذف نائینی تنها از دست رفتن یک مقام رسانهای نیست، بلکه ضربه به یکی از ستونهای اصلی استراتژی جنگی جمهوری اسلامی است؛ استراتژیای که در سالهای اخیر بیش از گذشته بر عملیات روانی، کنترل روایت و مدیریت افکار عمومی تکیه داشته است.
این رخداد همچنین برای دفتر رهبر جمهوری اسلامی اهمیت ویژهای دارد، زیرا نائینی از معدود افرادی بود که مستقیماً با نظر این دفتر منصوب شده بود. به همین دلیل، کشته شدن او میتواند نشانهای از آسیبپذیری در بخشی از ساختار قدرت باشد که معمولاً از دید افکار عمومی پنهان نگه داشته میشود.
The elimination of Ali Mohammad Naini is a huge blow to the IRGC + Office of Supreme Leader.
-- Kasra Aarabi (کسری اعرابی) (@KasraAarabi) March 20, 2026
Naini wasn't just the IRGC's spokesman--he was the founding father of its psychological warfare & propaganda doctrine. These 2 components have been critical to the regime's warfare 👇1/ pic.twitter.com/zXUd2YoHGw
***

سپاه تا آخرین نفر از نظام دفاع نخواهد کرد















