خبرنامه گویا - در پی شکست مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در اسلامآباد، محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه، به اظهارات جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، واکنش نشان داد. ونس پس از شکست گفتوگوها گفته بود که «آنها شرایط (خطوط قرمز) ما را نپذیرفتند»
ظریف روز یکشنبه ۲۳ فروردین در پیامی به زبان انگلیسی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «میخواهید بدانید چرا مذاکرات به نتیجه نرسید؟ ... هیچ مذاکرهای، حداقل با "ایران"، برمبنای "شرایط ما/شما" به نتیجه نخواهد رسید. آمریکا باید یاد بگیرد که نمیتواند شرایطش را به "ایران" دیکته کند. هنوز برای یادگیری دیر نشده است.»
Want to know why negotiations did not succeed?
-- Javad Zarif (@JZarif) April 12, 2026
JD Vance: "they have chosen not to accept our terms."
Bingo.
No negotiations - at least with Iran - will succeed based on "our/your terms."
The US must learn: you can't dictate terms to Iran.
It's not too late to learn. Yet.
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که ظریف در پیام خود بهطور پررنگ از واژه «ایران» استفاده میکند و تلاش دارد چارچوب «ما در برابر آنها» در افکار عمومی ایجاد کند؛ روایتی که بهگفته منتقدان، بیشتر رنگوبوی ملیگرایانه دارد تا بازتاب واقعیت ساختار تصمیمگیری در جمهوری اسلامی. این در حالی است که ساختار رسمی نظام، نه بر محور «ایران» بلکه بر پایه «جمهوری اسلامی» و اولویتهای ایدئولوژیک تعریف شده است. همین تناقض، از نگاه برخی ناظران، باعث شده تأکید ناگهانی بر «ایران» بیشتر بهعنوان ابزار سیاسی برای جلب حمایت داخلی تعبیر شود.
نمونهای نمادین از این شکاف نیز در حاشیه مذاکرات اسلامآباد دیده شد؛ جایی که مقامهای آمریکایی و پاکستانی طبق عرف دیپلماتیک، پرچم کشور خود را روی کت یا یقه لباسشان سنجاق کرده بودند، اما در مقابل، اعضای هیأت جمهوری اسلامی بهجای نماد ملی ایران، تصاویر علی خامنهای و مجتبی خامنهای را بر لباس خود نصب کرده بودند. منتقدان میگویند این تفاوت نمادین، نشان میدهد که روایت «ایران در برابر آمریکا» بیش از آنکه بازتاب یک سیاست ملی باشد، تلاشی برای پوشاندن واقعیت ساختار قدرت در جمهوری اسلامی است.
در همین چارچوب، برخی تحلیلگران معتقدند واکنش ظریف ادامه همان الگوی قدیمی مذاکرهای جمهوری اسلامی است: تأکید بر روایتسازی رسانهای، القای مقاومت در برابر «دیکته شدن شرایط» و امید به اینکه گذر زمان معادله را تغییر دهد. اما این بار، به گفته این تحلیلگران، شرایط متفاوت است. مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی با دولتی در واشینگتن روبهرو هستند که غیرقابل پیشبینیتر از گذشته توصیف میشود و ظاهراً حاضر است بنبست را نیز بپذیرد.
برای نخستین بار در حدود ۴۷ سال گذشته، به نظر میرسد مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی با طرفی روبهرو شدهاند که نه تنها زمان را به سود تهران نمیبیند، بلکه آماده است بنبست را نیز بهعنوان نتیجه قابل قبول بپذیرد و این همان نقطهای است که روایتهای رسانهای، جایگزین پیشرفت واقعی در مذاکرات شدهاند.
