جهاندار
در مصاحبهای که اخیراً آقای عبدالله مهتدی داشتند، مصاحبهکننده درباره آن فایل صوتی معروف از ایشان سؤال میکند؛ همانجا که گفته میشود:
«الان جداییطلب نیستیم، اما وقتی کارمان که پیش برود، جداییطلبی خواهیم کرد.»
آقای مهتدی در پاسخ، نه فایل را تکذیب میکند و نه اصل ماجرا را انکار. او توضیح میدهد که این صحبتها مربوط به جلسهای در سوئد با جمعی از همفکران و اعضای حزبش بوده؛ جمعی که به گفته او، برخی از آنان همچنان طرفدار جدایی هستند.
کشف ناگفتههای عبدالله مهتدی از میان گفتههایش؛
-- gooya (@gooyanews) May 19, 2026
فدرالیسم؛ راهحل سیاسی یا مسیری تدریجی بهسوی جدایی؟
✍️ جهاندار
در مصاحبهای که اخیراً آقای مهتدی داشتند، مصاحبهکننده درباره آن فایل صوتی معروف از ایشان سؤال میکند؛ همانجا که گفته میشود:
«الان جداییطلب نیستیم، اما وقتی کارمان... pic.twitter.com/qNKmNsA3Vl
مهتدی نیز بهجای مخالفت مستقیم با این نگاه، بیشتر بر «روش و زمانبندی» تأکید میکند و میگوید:
«اگر میخواهید جدا شوید، بشوید؛ اگر نمیتوانید، به حرف من گوش کنید.»
و حرف او چیست؟ فدرالیسم.
اینجاست که منتقدان این دیدگاه، بحث را صرفاً در حد یک مدل اداری یا شیوه مدیریت کشور نمیبینند. از نگاه آنان، مسئله این نیست که امروز آشکارا شعار جدایی داده شود یا نه؛ بلکه این است که وقتی شرایط برای چنین مطالبهای فراهم نیست، ممکن است برخی جریانها مسیر تدریجیتر و کمهزینهتری را دنبال کنند.
در این برداشت، فدرالیسم صرفاً یک الگوی اداره کشور تلقی نمیشود، بلکه میتواند زمینهساز شکلگیری ساختارهای سیاسی و اداری مستقلتر باشد؛ ساختارهایی که بهتدریج نوعی هویت سیاسی متمایز ایجاد میکنند.
منتقدان این رویکرد معتقدند چنین روندی، در بلندمدت میتواند زمینه را برای مطالبات گستردهتر فراهم کند؛ آن هم در قالب مفاهیمی مانند دموکراسی، پلورالیسم و حقوق «ملیتها» یا اقوام.
و مرحله نهایی؟
از نگاه این منتقدان، اگر چنین روندی در طول زمان تثبیت شود، مقابله با پیامدهای سیاسی آن دشوارتر خواهد بود.
مخاطب این تحلیل نه اعضای احزاب کومله و دموکرات و دیگر گروههایی هستند که سالهاست مواضع خود را روشن کردهاند و نه پادشاهیخواهانی که «تمامیت ارضی» را یکی از اصول بنیادین ایران آینده میدانند؛ اصلی که شاهزاده رضا پهلوی نیز بارها بر آن تأکید کرده است.
مخاطب این نوشته، جمهوریخواهان ایراندوستی هستند که این روزها در «کنگره آزادی» با انتخاب خانم ناهید بهمنی (همسر عبدالله مهتدی) و ریوار ابدانان به عضویت شورای مرکزی، شاید ناخواسته در حال نزدیک شدن به رویکردی باشند که منتقدان آن را مسیری تدریجی و مرحلهای در حوزه مطالبات قومی و منطقهای میدانند.
گر چه دانی که نشنوند، بگوی
هر چه دانی ز سخندانی و پند
زود باشد که خیرهسر بینی
به دو پای اوفتاده اندر بند
فعالان و روشنفکران سیاسی نیز بهتر است با دقت بیشتری به تجربه و سابقه بازیگران مختلف سیاسی نگاه کنند؛ بهویژه چهرههایی که سالها در فضای واقعی قدرت و تحولات میدانی فعالیت کردهاند و سیاست برای آنان صرفاً یک بحث نظری نبوده است.
یادداشت تحریریه خبرنامه گویا: این مطلب با حفظ چارچوب و محتوای اصلی نویسنده، از سوی تحریریه خبرنامه گویا برای روانتر شدن متن، کاهش برخی تعابیر تنشزا و رعایت ملاحظات انتشار، ویرایش شده است.
منبع: کانال مهدی نصیری
