تناقض در مواضع لیلاز کم نیست. او سال‌ها از برجام و مذاکره با آمریکا دفاع می‌کرد و آن را راه نجات اقتصاد ایران می‌دانست. امروز اما می‌گوید مصالحه با آمریکا «خودکشی» است و «مرگ شرافتمندانه» بر آن ترجیح دارد. همان کسی که روزی انتشار فایل صوتی محمدجواد ظریف را «پالسی به آمریکایی‌ها» برای کمک به دولت روحانی توصیف می‌کرد، اکنون هرگونه امتیازدهی به آمریکا را خیانت می‌خواند.

او بارها فساد ساختاری را منشأ اصلی بحران‌های اقتصادی دانسته و از «غارت سرمایه ملی» سخن گفته است. حتی تصریح کرده که مشکل اقتصاد ایران بیش از آنکه ناشی از تحریم باشد، حاصل فساد داخلی است. با این حال، همین منتقد فساد در بزنگاه‌های سیاسی به مدافع سرسخت همان ساختاری تبدیل می‌شود که به گفته خودش عامل اصلی این نابسامانی‌هاست. لیلاز منشأ بیماری را می‌شناسد، اما هرگز نسخه‌ای پیشنهاد نمی‌کند که به تغییر واقعی در مناسبات قدرت منجر شود.
از منظر حرفه‌ای نیز مواضع او پرسش‌برانگیز است. از یک اقتصاددان انتظار می‌رود بر کاهش تنش، ثبات و جذب سرمایه تأکید کند، اما لیلاز با جملاتی مانند «آرامش جز از لوله توپ بیرون نمی‌آید» عملاً منطق نظامی را بر منطق اقتصادی مقدم می‌نشاند. در این نگاه، رفاه و توسعه نه محصول اصلاحات ساختاری، بلکه نتیجه قدرت سخت و تقابل دائمی با جهان است.
در سیاست خارجی نیز همین دوگانگی دیده می‌شود. او زمانی می گفت «روسیه به مراتب بدتر از آمریکا است»، اما حال هرگونه توافق با واشنگتن را خطرناک می‌داند و راهبردی را توصیه می‌کند که ایران را بیش از پیش به روسیه و چین وابسته می‌سازد. به بیان دیگر، آنچه در حرف نقد می‌کند، در عمل تقویت می‌کند.

حتی «زر زدن» هم اگر حامل تناقض نباشد قابل تحمل‌تر است از این حجم از تناقض در مواضع، که در گفتار لیلاز دیده می‌شد. اگرچه محتمل‌تر آن است که لیلاز، مانند بسیاری از بازیگران حرفه‌ای سیاست در جمهوری اسلامی، در حال ایفای نقشی مشخص است.

در ساختار جمهوری اسلامی، کمتر کسی با اصل توافق با آمریکا مخالف است. نزاع اصلی بر سر این است که چه کسی این توافق را امضا کند و اعتبار سیاسی و قدرت ناشی از آن را به دست آورد. همان‌گونه که زمانی اشغال سفارت آمریکا به سکوی پرتاب یک جریان سیاسی تبدیل شد، امروز نیز توافق احتمالی با واشنگتن می‌تواند معادلات قدرت را دگرگون کند.
از این منظر، مواضع تند و سوپرانقلابی لیلاز را می‌توان تلاشی برای کسب اعتبار در میان نیروهای حاکم و کنار زدن رقبایی دانست که امروز میدان سیاست را در اختیار دارند. او می‌کوشد نشان دهد که در دفاع از نظام و مقاومت، چیزی از اصولگرایان کم ندارد؛ تا اگر زمان مصالحه فرا رسید، جناح نزدیک به او بتواند سهم بیشتری از قدرت را تصاحب کند.

در نهایت، سعید لیلاز بیش از آنکه یک تحلیلگر ثابت‌قدم باشد، نماد بخشی از تکنوکراسی جمهوری اسلامی است؛ تکنوکراسی‌ای که فساد را می‌شناسد، از آن انتقاد می‌کند، اما حاضر نیست از چارچوبی که خود در آن رشد کرده فراتر برود. جنگ برای چنین چهره‌هایی الزاماً یک فاجعه ملی نیست؛ گاه ابزاری است برای بازآرایی قدرت و تثبیت موقعیت در ساختاری که بقای آن مهم‌تر از هر تناقضی است.