کیهان لندن - در حالیکه تیم اقتصادی دولت پزشکیان مدعی مدیریت بازار ارز هستند و در شرایطی که قطع اینترنت، اعتراضات سراسری، و سرکوب اعتراضات و جو امنیتی حاکم بر ایران سبب مختل شدن معاملات در بازارهای مختلف شده اما قیمت دلار روندی افزایشی را طی کرده و به ۱۴۵ هزار تومان رسیده است.
قیمت دلار برخلاف ادعاهای تیم اقتصادی دولت پزشکیان روندی افزایشی را طی کرده است. هر دلار آمریکا بعد از ظهر روز دوشنبه ششم بهمنماه به ۱۴۵ هزار تومان رسید.
هر یورو ۱۷۱ هزار و ۹۲۰ تومان، هر پوند ۱۹۸ هزار و ۲۱۰ تومان، هر درهم امارات ۳۹ هزار و ۶۷۰ تومان، و هر لیر ترکیه ۳۳۴۵ تومان قیمتگذاری شده است.
قیمتها در بازار طلا نیز روندی افزایشی داشته بطوریکه هر سکه ۱۶۵ میلیون و ۸۴۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با ثبت رکورد قیمت جدید، ۱۷ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان معامله میشود.
در آنسو ریزش بیش از ۱۰۰ هزار واحدی در بازار بورس ایران نیز نشانه دیگری از فضای ملتهب اقتصاد ایران زیر سایه فضای امنیتی درون کشور و تهدید جنگ است؛ شرایطی که نااطمینانی در اقتصاد کشور را افزایش داده است.
شاخص کل بازار بورس تهران روز دوشنبه ششم بهمن ماه ۱۲۱ هزار واحد سقوط کرد. شاخص هموزن نیز با افت بیش از ۱۲۷ هزار واحد کاهش سنگینی را ثبت کرد و به رقم یک میلیون و ۶۱ هزار واحد رسید. شاخص فرابورس نیز با کاهش ۹۲۰ واحدی به تراز ۳۱ هزار و ۹۶۹ واحد رسید که بیانگر فشار فروش فراگیر و تضعیف تقاضا در کلیت بازار سرمایه است.
در مجموع از ابتدای هفته جاری شاخص بورس تهران بیش از ۳۳۰ هزار واحد ریزش کرده است. این در حالیست که به باور ناظران بازار سرمایه احتمالا روند ریزشی در بازار بورس طی روزهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
به گفته کارشناسان بورس، وجود ریسکهای سیستماتیک و سایه تنشهای بینالمللی بر بازار سرمایه از یک سو و رقابت انسهای جهانی طلا و نقره بر سر رکوردشکنیهای پیاپی که احتمال گریز سرمایه سهامداران به بازارهای موازی و حتی صندوقهای بورسی طلا و نقره را افزایش میدهند از سوی دیگر، مهمترین عوامل افت ارزش بورس هستند.
بازارهای ارز و طلا و بورس بیانگر شرایط ملتهب اقتصادی کشور هستند. تحلیلگران و فعالان اقتصادی چشمانداز مثبتی را برای وضعیت این سه بازار و دیگر بخشهای اقتصاد کشور ارزیابی نمیکنند.
در همین رابطه هومن زنگنه، عضو هیئت رئیسه اتحادیه طلا در گفتگو با وبسایت «اقتصادنیوز» گفته «بازار ایران با بازار جهانی هماهنگ است؛ اما در داخل کشور حدود دو هفته است که بازار تعطیل بوده و عملاً شرایط قیمت ایدهآلی نداریم.»
او تأکید کرده «پیشبینی بنده این است که در یک تا دو ماه آینده، قیـمت انس جهانی طلا قطع به یقین از مرز ۵ هزار دلار عبور خواهد کرد. اگر ما خبرهای خوبی از وزارت خارجه نشنویم، قطع به یقین با افزایش قیمت روبهرو خواهیم بود و باید دلار ۱۸۰ تا ۲۲۰ هزار تومانی را پیشبینی کنیم.»
این در حالیست که گزارش مرکز آمار ایران از تورم دیماه نیز از افزایش قابل توجه تورم در هر سه بخش نقطهای، ماهانه و سالانه است. در این ماه تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، ۶۰ درصد بوده است که در مقایسه با ماه قبل، ۷/۴ واحد درصد افزایش داشته است.
همچنین تورم ماهانه خانوارهای کشور برابر ۷/۹ درصد بوده است. تورم ماهانه برای گروههای عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات»، ۱۳/۷ درصد و برای گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، ۴/۴ درصد بوده است.
گزارش مرکز آمار ایران حاکی از آنست که نرخ تورم سالانه نیز برای خانوارهای کشور به ۴۴/۶ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ۲/۴ واحد درصد افزایش یافته است.
آمارهای ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران همچنین نشان میدهد تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در کل کشور در دیماه به ۸۹/۹ درصد رسید که از ابتدای دهه ۹۰ تاکنون بالاترین تورم محسوب میشود.
همچنین فقط در مناطق شهری، تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در دیماه امسال به ۸۸/۶ درصد رسید که بالاترین سطح تورم غذا از ابتدای دهه ۸۰ تاکنون محسوب میشود.
از سوی دیگر، در مناطق روستایی نیز تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در دیماه امسال به ۹۳/۸ درصد رسید که از نیمه دهه هفتاد تاکنون بیسابقه است.
این ارقام به معناست که فشار تورم همچنان بر دوش اقشار کمدرآمد و تنگدست بیش از اقشار ثروتمند است و مشکلاتی چون کاهش سطح تولید در اقتصاد ایران، تشدید تحریمها و کاهش صادرات نفت، و کسری بودجه دولت سبب افزایش تورم در ماههای آینده خواهد شد. این در حالیست که در آنسو ارزش پول ملی هر روز در حال سقوط است و اینهمه موجب تشدید مشکلات اقتصادی و معیشتی خانوارها میشود.
علی قنبری، اقتصاددان معتقد است: «اقتصاد ایران در ماههای اخیر بهشدت تحت تأثیر شرایطی قرار دارد که میتوان آن را با عنوان «وضعیت شبهجنگی» یاد کرد.»
علی قنبری افزوده «اقتصاد ایران از مقطعی که با عنوان آشنای «دور جدید فشارهای تحریمی» میشناختیم عبور کرده و وارد فاز فرسایشی شده است. از زمان جنگ ۱۲روزه به این سو، اقتصاد کشور نهتنها فرصت ترمیم نیافته است، بلکه با انباشت ریسکهای سیاسی و امنیتی، بیش از پیش آسیب پذیر شده است.»
این اقتصاددان افزوده «تجربههای اقتصادی بهروشنی نشان میدهد هرگاه خطر در حوزه سیاست افزایش مییابد، این ریسک با ضریب بالاتری به اقتصاد منتقل میشود.»
کامران ندری، کارشناس اقتصادی نیز هشدار داده که «این روزها در حالی از «پایان اعتراضها» صحبت میشود که مطالبههای عمومی همچنان ماندگار است و تا گرانی ادامه دارد، مردم قلبا ناراضی خواهند ماند. پس مسئولین نباید اعتراضهای عمومی را تمام شده بدانند.»
این اقتصاددان گفته «ایران روزهای سخت و حساسی را گذارند. مشکلات و چالشهای اقتصادی از تورم گرفته تا ناترازی بانکی و انرژی، کاهش تولید، افزایش انتظارات تورمی و رکود تولید که منجر به بیکاری و افزایش چالشهای اجتماعی شده است، صبر و طاقت مردم را لبریز کرده و اعتراضهایی را رقم زده است.»
کامران ندری با بیان اینکه «ریشه تمام مشکلات اقتصادی کشور، جهتگیریهای سیاست خارجی است و تا زمانی که این جهتگیریها اصلاح نشود نمیتوان به بهبود اقتصادی امیدوار بود» گفته «نسبت به بروز بیتفاوتی در مردم که مخل سرمایه اجتماعی حاکمیت است، هشدار میدهم، با اینکه اعتراضها فرو نشسته اما مردم همچنان قلبا از شرایط راضی نیستند.»
