یورونیوز - دونالد ترامپ گامی غیرمعمول برداشته و از فرماندهان نظامی برای دیپلماسی سطح بالا استفاده کرده است. او فرمانده ارشد آمریکا در خاورمیانه را به مذاکرات مربوط به برنامه هستهای ایران فرستاد و همچنین وزیر ارتش خود را به عنوان مذاکرهکننده کلیدی برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین تعیین کرد.
دریاسالار براد کوپر، رئیس فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) برای نخستین بار روز جمعه به مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در عمان ملحق شد و با حاضر شدن در یونیفرم رسمی خود، به نوعی افزایش قدرت نظامی آمریکا در منطقه را یادآور شد.
به موازات این، دن دریسکول، وزیر ارتش آمریکا نیز این هفته نقش خود را در مذاکرات روسیه و اوکراین از سر گرفت و تلاش کرد تا در زمانهای توقف بین جلسات، گفتگو با مقامات اوکراینی را ادامه دهد.
با توجه به ورود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و جارد کوشنر، داماد آقای ترامپ به این مذاکرات حساس، تصمیم برای بهکارگیری فرماندهان نظامی، چه به دلیل تخصص، ارتباطات یا بهعنوان علامتی از گزینههای احتمالی سختتر، نشاندهنده تغییری است که دولت جمهوریخواه آمریکا در سیاست خارجی و دیپلماسی سنتی ایالات متحده ایجاد کرده است.
الیزا ایورز، که پیشتر در سمتهای امنیت ملی در دولتهای جرج دبلیو بوش و اوباما فعالیت داشته است با اشاره به انتصاب فرماندهان فعال نظامی مانند آقای کوپر در نقشهای دیپلماتیک تاکید کرد که این اقدام نشان میدهد دولت ترامپ ارزش دیپلماتهای حرفهای و ابزارهای دیپلماسی را کاهش داده و به جای آن به شدت بر توان نظامی برای حل چالشهای سیاست خارجی تکیه میکند.
خانم ایورز که اکنون به عنوان پژوهشگر مسائل خاورمیانه در «مرکز امنیت نوین آمریکا» مشغول به کار است، با اشاره به اهمیت صبر و تلاش در دیپلماسی گفت: «اغلب رسیدن به نقطهای که بتوان گفت دیپلماسی موفق بوده است، نیازمند صرف زمان، سرمایهگذاری و کار سخت فراوان است» و به ضربالمثل معروف «هر میخ را نباید با چکش زد» اشاره کرد.
از سوی دیگر، الیوت کوهن، مشاور وزارت امور خارجه در دولت جرج دبلیو بوش، خاطرنشان کرد که حضور ژنرالهای آمریکایی در مذاکرات کنترل تسلیحات با اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ سرد سابقه داشته است، اما اقدام دولت ترامپ برای اعزام دکتر دریسکول، بالاترین مقام غیرنظامی ارتش، «غیرمعمول» است.
آقای کوهن افزود: «رئیسجمهورها گاهی افراد غیرمعمول را بهعنوان فرستاده انتخاب میکنند، اگر به آنها اعتماد داشته باشند و فکر کنند میتوانند پیام را منتقل کنند.»
ارسال پیام به طرف مقابل
مذاکرات در عمان با هدف کاهش تنشهای فزاینده میان ایران و ایالات متحده برگزار شد. آقای ترامپ این مذاکرات را «بسیار خوب» توصیف کرد و اعلام کرد که جلسات بیشتری اوایل هفته آینده برنامهریزی شده است. با این حال، او هشدار داد که در صورتی که ایران بر سر برنامه هستهای خود به توافق نرسد، «عواقب بسیار سنگینی» در انتظار خواهد بود.
آقای ترامپ بارها تهدید کرده است که برای وادار کردن ایران به توافق از زور استفاده خواهد کرد و در جریان سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و چندین کشتی جنگی دیگر را به منطقه اعزام کرد.
مایکل اوهانلون، تحلیلگر مسائل دفاعی و سیاست خارجی در موسسه بروکینگز گفت حضور آقای کوپر در مذاکرات با هدف «ارسال پیام و ایجاد بازدارندگی» بوده است. او در ایمیلی نوشت: «حضور فرمانده سنتکام بسیار غیرمعمول است و به نظر میرسد بیشتر برای ارسال پیام به طرف مقابل است تا اینکه با هدف افزایش توان تیم مذاکرهکننده در خود مذاکرات بوده باشد.»
آقای اوهانلون افزود: «اما رابطه میان ایران و آمریکا از قبل به قدری پرتنش و خراب است که بعید میدانم این اقدام تفاوت زیادی ایجاد کند، مگر اینکه ایرانیها قصد بازنگری بنیادی نسبت به برنامه هستهای خود را داشته باشند.»
مایکل سینگ، مدیر ارشد سابق خاورمیانه در شورای امنیت ملی کاخ سفید در دولت جرج دبلیو بوش، حضور آقای کوپر را بیشتر به دلیل تخصص او دانست. او توضیح داد که آقای ویتکاف و آقای کوشنر متخصص ایران نیستند و بیشتر نقش دیپلماتهای عمومی را در مذاکرات جهانی ایفا میکنند، در حالی که آقای کوپر با دانش منطقهای و دسترسی به کارشناسان نظامی، توانایی ارزیابی هر امتیازی که ممکن است به برنامه هستهای ایران داده شود را دارد.
آقای سینگ اشاره کرد که آقای کوپر در جلسه تایید صلاحیت خود در ماه ژوئن و بلافاصله پس از حملات آمریکا به تاسیسات هستهای کلیدی ایران، بهطور مفصل درباره تواناییهای هستهای و نظامی ایران صحبت کرده بود. او گفت: «این مسائل بسیار فنی هستند و نمیتوان آنها را با غریزه حل کرد. دریاسالار کوپر به گونهای به این تخصص دسترسی دارد که ویتکاف و کوشنر یا ندارند یا ممکن است نخواهند از آن استفاده کنند.»
الیوت کوهن، مقام سابق دولت بوش و پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نیز افزود که آقای کوپر علاوه بر دانش، تهدید ضمنی به استفاده از زور را نیز با خود میآورد که «بخشی از مذاکرات است.»
کاخ سفید تاکنون به درخواست برای توضیح درباره دلیل حضور آقای کوپر در این مذاکرات پاسخی نداده است.
برقراری روابط و نقش واسطهای دریسکول
دکتر دریسکول نوامبر گذشته به طور ناگهانی برای مذاکراتی جهت پایان دادن به جنگ تقریبا چهار ساله روسیه در اوکراین منصوب شد. مذاکرات آن زمان متوقف شده بود و آقای دریسکول از سفری که به اوکراین برنامهریزی شده بود، بهعنوان فرصتی برای دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، و دیگر مقامات ارشد دولتی، نظامی و صنعت دفاعی استفاده کرد.
از آن زمان، آقای دریسکول در چندین جلسه دیگر مذاکره، از جمله این هفته در ابوظبی حضور داشته است. یک منبع آگاه گفت نقش او حول محور ایفای وظیفه بهعنوان رابطی بین اوکراینیها و مقامات دولت ترامپ مانند ویتکاف و کوشنر شکل گرفته است.
یک منبع ناشناس در این خصوص به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که ارتباط با اوکراینیها نتیجه توانایی آقای دریسکول در حفظ گفتوگو در فاصله بین جلسات و همچنین دیدگاه نظامی او بهعنوان یک فرمانده و افسر سابق ارتش است. آقای دریسکول بیش از سه سال بهعنوان افسر زرهی خدمت کرده و به درجه ستوان یکم ارتقا یافته است. او از اکتبر ۲۰۰۹ تا ژوئیه ۲۰۱۰ در عراق مستقر بود.
اکنون او در ابوظبی، همراه با ژنرال الکسوس گرینکیویچ، فرمانده نیروهای آمریکایی و ناتو در اروپا، حضور داشت تا به مذاکره برای از سرگیری گفتوگوهای نظامی-نظامی سطح بالا بین آمریکا و روسیه برای اولین بار در چهار سال کمک کند.
