داستان «بلدرچین و برزگر» را اکثرأ به یاد داریم؛ دو بلدرچین با جوجه‌های خود در کشتزاری زندگی می‌کردند.

روزها دنبال غذا می‌روند و شب‌ها به لانه برمی‌گردند. یک شب اما جوجه‌ها به پدر و مادرشان اطلاع می‌دهند صاحب کشتزار به «کمک همسایه‌ها» قصد درو کردن مزرعه را دارند. جوجه‌ها نگرانند و مادرشان به آن‌ها اطمینان می‌دهد که نترسند و کسی لانه آن‌ها را خراب نمی‌کند.

شب دوم، جوجه‌ها می‌گویند کسی به «کمک برزگر» نیامد و آن‌ها فردا با «اقوامشان» کشتزار را درو می‌کنند. پدر جوجه‌ها سعی می‌کند آن‌ها را از نگرانی درآورد: «نترسید، فردا هم کسی نخواهد آمد و آشیانه ما پابرجا خواهد ماند».

باز شبی دیگر جوجه‌ها اطلاع می‌دهند که «اقوام برزگر هم به کمک» آن‌ها نیامدند و تصمیم بر این شده که خودشان، «برزگر و پسرش»، به تنهایی کشتزار را درو کنند.

بعد از شنیدن این خبر، پدر و مادر جوجه‌ها به هم نگاهی کرده و می‌گویند: «اینجا دیگر جای ماندن نیست. فردا لانه ما خراب می‌شود...»

اگر می‌خواهیم بدانیم که بیشتر همذات‌پنداری (همدلی، همدردی و...) با بلدرچین‌ها داریم یا برزگر، شاید نخست باید از خود بپرسیم دلمان به حال کدام‌یک بیشتر سوخت/ می‌سوزد؟

برزگری که همسایه‌ها و حتی اقوامش برای درو کردن به کمک او نیامدند؟ یا بلدرچین‌هایی که هر شب از ترس خراب شدن لانه‌شان با هم گفت‌وگو دارند که به‌زودی قرار است از آن‌جا فرار کنند؟!

بحث می‌تواند طولانی‌تر هم بشود؛ مثلاً برزگر حق دارد که محصولش را برداشت کند، برایش زحمت کشیده است. بلدرچین‌ها نیز از آن طرف حق حیات و زیست دارند و غیره...

در این کتاب درسی دانش‌آموزان، بحث بر سر چیست و چه بهره‌ای حاصل؟ اگر از دانش‌آموزان بپرسیم، اکثر قریب به اتفاقشان دستشان را به نفع بلدرچین‌ها بالا می‌برند؛ چون بلدرچین‌ها اسیر تصمیم برزگرهای «خوب» می‌شوند و باید خانه‌شان خراب شود و فرار کنند.