فضای دانشگاههای ایران از تولد ایرانی تازه خبر میدهد؛ نشانهای روشن از بازگشت به هویت ملی و تاریخی که سالها زیر فشار ایدئولوژی حاکم سرکوب شده بود
در دانشگاه تهران، دانشجویان مستقیماً اصل نظام را هدف گرفتند و شعار «مرگ بر اصل ولایت فقیه» سر دادند؛ همان دانشگاهی که دههها صحنه بازداشت، شکنجه، اخراج و سرکوب سیستماتیک دانشجویان معترض بوده است. اینبار اما، شعارها نه اصلاح میخواست و نه مصالحه بلکه تغییر ساختار را فریاد میزد
در دانشگاه امیرکبیر، شعار «مرگ بر سه فاسد؛ ملا، چپی، مجاهد» مرزبندی آشکار نسل جدید با نیروهای ایدئولوژیک پنجاهوهفتی را نشان داد. نسلی که نه با اسلامگرایی سیاسی همراه است، نه با چپ انقلابی، و نه با گروههای مسلح گذشته. واکنش تند نیروهای بسیجی و حمله با چوب و سلاح سرد به دانشجویان، خود نشانهای از هراس حاکمیت از این گسست نسلی است.
در دانشگاه قم و چندین مرکز دیگر، شعار «جاوید شاه» شنیده شد؛ شعاری که نشان میدهد بخشی از نسل نو، بهدنبال بازگشت به ساختار پادشاهی ایرانی بهعنوان نماد ثبات، هویت ملی و گسست از جمهوری اسلامی است.
در دانشگاه صنعتی شریف، فریاد نام «آریامهر» شنیده شد؛ نشانهای از تلاش برای بازخوانی تاریخ پیش از انقلاب. در دانشگاه صنعتی اصفهان و خواجه نصیر نیز شعارهای ضدحاکمیتی و «جاوید شاه» تکرار شد. شبکههای اجتماعی مملو از تصاویر این اعتراضات است؛ موجی که از تهران تا شهرهای دیگر امتداد یافته است.
این نمونهها نشان از بلوغ نسلی دارد که میداند چه میخواهد و مسیر آینده را آگاهانه انتخاب میکند. نسلی که تاریخ پرتنش معاصر ایران را بازخوانی کرده و معتقد است گروههای سیاسی مخرب، کشور را از مسیر پادشاهی ایرانی خارج کردند؛ اما آتش زیر خاکستر جامعه، همچنان حکایت از تمایل به بازگشت به هویت تاریخی ایران دارد
اقدامهای نمادین در خیابانها از دیوارنویسیهای خونین «شاه برمیگردد» تا نمادهای اعتراضی علیه رهبری حاکم نشان میدهد این اعتراض، فقط خشم مقطعی نیست؛ بلکه بازتعریف روایت ملی است.
نسلی که شعار میدهد «میجنگیم، میمیریم، ایران را پس میگیریم»، خود را در تقابل تاریخی با ساختار موجود تعریف کرده و این پیام، نشاندهنده نسلی است که از هزینه دادن هراسی ندارد
آنچه در این صحنهها دیده میشود صرفاً اعتراض دانشجویی نیست؛ یک تغییر گفتمان بنیادین است. نسل جدید از مرحله اصلاح عبور کرده و مستقیماً مشروعیت ساختار ایدئولوژیک را هدف گرفته است. این شکاف، دیگر شکاف سیاسی ساده نیست؛ شکاف هویتی و تاریخی است.
دختران و پسران نسل جوان، همصدا و همقدم، خواستار پایان حاکمیت ملایان هستند و با وجود هزینهها، رهبر مطلوب خود را صدا میزنند؛ شاهزاده رضا پهلوی چهرهای که به نماد سیاسی برجسته و بیرقیب تبدیل شده است
اما اهمیت این تحولات فراتر از دانشگاههاست. آنچه امروز دیده میشود میتواند پیشدرآمد یک تغییر ساختاری گستردهتر باشد.
این روند، در صورت تداوم، نهتنها معادلات داخلی بلکه نقش منطقهای جمهوری اسلامی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد و تضعیف ایدئولوژی ولایت فقیه، به معنای بازتعریف سیاست منطقهای ایران خواهد بود
تاریخ معاصر ایران نشان داده که دانشگاهها اغلب آغازگر فصلهای تازه بودهاند. آنچه امروز در دانشگاههای ایران در جریان است، نشانههای یک چرخش تاریخی را در خود دارد.
وقتی نسل جوان از ترس عبور کند، تاریخ وارد مرحله تازهای میشود. وقتی دانشگاه بیدار شود، هیچ حکومتی پایدار نمیماند.
