«پوگروم* مودبانه» در کانادا
نشریه آتلانتیک - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
آیا تحمل افراطگرایی باعث حذف یهودیان از زندگی عمومی شده است؟
تد روزنبرگ پس از ۳۰ سال تدریس در رشته پزشکی سالمندان، از دانشگاه بریتیش کلمبیا استعفا داد. دلیلش این بود که به گفته او، محیط دانشگاه در برابر یهودستیزی بیش از حد مدارا نشان میداد.
در روزها و هفتههای پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بسیاری از دانشجویان و همکارانش در فضای دانشگاهی پیامهایی منتشر کردند که به جای محکوم کردن خشونت، اسرائیل را هدف حمله قرار میداد.
به گفته روزنبرگ، برخی از این پیامها از مرز انتقاد عبور کرده و به نفرتپراکنی تبدیل شده بود.
در یکی از نوشتهها اسرائیل به «برداشت اعضای بدن فلسطینیها» متهم شده بود.
در پیامی دیگر، یک رزیدنت پزشکی از «گروهی پنهان که همه جنگها را هدایت میکنند و از مرگ و بیماری سود میبرند» سخن گفته بود.
روزنبرگ میگوید:
«این سطح از شیطانسازی، کل جامعه یهودیان را در معرض خطر قرار میدهد.»
او به خاطر این پیامها استعفا نداد، بلکه به این دلیل کنارهگیری کرد که دانشگاه حاضر نبود با این موارد برخورد کند.
به گفته او، مسئولان دانشگاه به جای رسیدگی، او را به برنامههای مربوط به «تنوع و شمول» ارجاع دادند، اما در آن چارچوب اساساً یهودستیزی به عنوان یک مشکل شناخته نمیشد.
حتی در وبسایت رسمی دانشگاه نیز واژههای «یهود» یا «یهودستیزی» وجود نداشت.
پس از رسانهای شدن استعفای او، دانشگاه اعلام کرد که «یهودستیزی و اسلامهراسی تحمل نخواهد شد».
افزایش بیسابقه یهودستیزی در کانادا
از زمان ۷ اکتبر، آمار نفرتپراکنی علیه یهودیان در کانادا به بالاترین سطح تاریخی رسیده است.
کنیسهها هدف حمله، آتشسوزی، تیراندازی یا تهدید بمبگذاری قرار گرفتهاند.
در آمار رسمی پلیس، یهودیان بیش از هر اقلیت دیگری قربانی جرایم ناشی از نفرت گزارش شدهاند.
- یک مدرسه دخترانه یهودی در تورنتو سه بار هدف تیراندازی قرار گرفت
- یک زن سالمند در فروشگاه کوشر در اتاوا با چاقو زخمی شد
- مادری هنگام بردن فرزندش به مهدکودک یهودی مورد حمله قرار گرفت
- پلیس چندین طرح حمله مرگبار علیه یهودیان را خنثی کرده است
این حوادث معمولاً با بیانیههای رسمی همراه میشود که میگویند:
«این، کانادایی که ما میشناسیم نیست.»
اما مشکل فقط خشونت فیزیکی نیست.
خروج بیسروصدای یهودیان از زندگی عمومی
داستانهایی مانند استعفای روزنبرگ نشان میدهد که بسیاری از یهودیان بدون جنجال و بدون خشونت، از دانشگاهها، مدارس و نهادهای عمومی کنار میروند.
هیچ آمار دقیقی از این روند وجود ندارد، زیرا در بسیاری از آمارهای رسمی، «یهودی» اصلاً به عنوان یک گروه جداگانه ثبت نمیشود.
بر اساس یک نظرسنجی:
- ۸۰٪ پزشکان و دانشجویان پزشکی یهودی گفتهاند پس از ۷ اکتبر در محل کار با یهودستیزی مواجه شدهاند
- بیش از ۱۰۰ پزشک یهودی در اعتراض به شرایط، ارتباط خود با دانشکده پزشکی تورنتو را قطع کردند
- نزدیک به یکسوم پزشکان یهودی در استان انتاریو گفتهاند به فکر ترک کانادا هستند
گروهی از معلمان یهودی نیز از اتحادیه معلمان شکایت کردهاند و آن را به طرد و خاموش کردن اعضای یهودی متهم کردهاند.
در مدارس انتاریو نیز صدها مورد یهودستیزی گزارش شده است.
از فرهنگ تا سیاست
بیش از ۱۳۰ نهاد فرهنگی در کانادا به جنبش تحریم اسرائیل پیوستهاند.
یک جشنواره فیلم، مستندی درباره خانوادهای اسرائیلی را از برنامه حذف کرد.
یک جشنواره فیلم یهودی به دلیل «نگرانیهای امنیتی» لغو شد.
یک کارتونیست به دلیل خدمت سابق در ارتش اسرائیل از جشنواره هنری کنار گذاشته شد.
در عرصه سیاست نیز تنش دیده میشود.
شهردار کلگری از حضور در مراسم روشن کردن شمع حنوکا خودداری کرد و گفت این مراسم «سیاسی شده است».
نقش ترس از توهین و تغییرات جمعیتی
برخی تحلیلگران میگویند یکی از عوامل این وضعیت، تمایل نهادهای کانادایی به پرهیز از ایجاد ناراحتی برای گروههای پرجمعیتتر است.
جمعیت مسلمانان کانادا در ۲۰ سال گذشته بیش از سه برابر شده و به حدود ۵ درصد رسیده است.
در نظرسنجیها، دیدگاههای منفی درباره یهودیان در میان کل جامعه پایین است، اما در گروهها چپ و اسلامی حمایت بیشتری از چنین دیدگاههایی دیده میشود.
همزمان، چارچوبهای جدید آموزشی مانند «نژادپرستی ضد فلسطینی» نیز وارد مدارس شدهاند.
احساس یک «پوگروم مودبانه»
به گفته برخی یهودیان کانادایی، مشکل فقط حمله و خشونت نیست، بلکه روندی آرام و تدریجی است که باعث میشود یهودیان احساس کنند دیگر جایی در زندگی عمومی ندارند.
برخی خانوادهها فرزندان خود را از مدارس دولتی خارج کردهاند.
چند روزنامهنگار یهودی از رسانههای بزرگ استعفا دادهاند.
درخواست برای ثبتنام در مدارس و سازمانهای یهودی افزایش یافته است.
نویسنده میگوید:
«احساس میکنم با یک پوگروم مودبانه روبهرو هستیم؛ بدون شکستن شیشهها، بدون فریاد، اما با کنار زدن تدریجی یهودیان از جامعه.»
او در پایان مینویسد:
شاید این فقط یک احساس باشد.
اما چون آمار دقیقی جمعآوری نمیشود، هیچکس نمیتواند با قطعیت بگوید چه اتفاقی در حال رخ دادن است.
***
*پوگروم حملهٔ خشونتآمیز علیه یهودیان یا دیگر گروههای قومی یا مذهبی است. این اصطلاح در اصل در قرون نوزدهم و بیستم برای توصیف حملات به یهودیان در امپراتوری روسیه وارد زبان انگلیسی شد. این واژه هماکنون برای توصیف سیاست حملات برای پاکسازی گروههای مذهبی یا قومی غیر یهودی نیز بکار میرود.
