فدراسیون فوتبال، فهرست نهایی و ۲۴نفره بازیکنان تیم فوتبال جمهوری اسلامی جهت حضور در رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ را اعلام کرد
«علیرضا بیرانوند»، «سید حسین حسینی»، «سید پیام نیازمند»، «احسان حاج صفی»، «میلاد محمدی»، «علی نعمتی»، «دانیال ایری»، «شجاع خلیلزاده»، «محمدحسین کنعانی»، «آریا یوسفی»، «صالح حردانی»، «رامین رضاییان»، «علیرضا جهانبخش»، «سعید عزتاللهی»، «روزبه چشمی»، «امیرمحمد رزاقنیا»، «محمد محبی»، «مهدی قائدی»، «سامان قدوس»، «محمد قربانی»، «مهدی ترابی»، «علی علیپور»، «شهاریار مغانلو»، «دنیس درگاهی»، «امیرحسین حسینزاده» و «مهدی طارمی» بازیکنانی هستند که با نظر «امیر قلعهنویی» به عنوان مسافران جام جهانی ۲۰۲۶ معرفی شدهاند.
تیمی که سایه «نگرانیهای امنیتی» را سنگین میکند؛ وصله ناجور جام جهانی
جام جهانی ۲۰۲۶ قاره آمریکا از ۱۰ روز دیگر آغاز خواهد شد. برای نخستین بار ۴۸ تیم فرصت حضور در «بزرگترین رویداد فوتبال ملی جهان» را خواهند داشت. برای تمامی تیمهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶، مهمترین دغدغهها به موضوعات فنی، مصدومیت بازیکنان یا شرایط آبوهوایی مربوط میشود.
در این بین، یک تیم وضعیتی متفاوت از سایرین دارد؛ تیمی که از جمهوری اسلامی ایران به این مسابقات اعزام خواهد شد.
شاید این تیم را بتوان تنها تیمی در مسابقات دانست که مردم کشورش شوقی برای تماشای رقابتهایش ندارند، مانند گذشته از پیروزیها و شکستهایش به وجد نمیآیند یا اشک نمیریزند و به آن، نه به چشم یک «تیم ملی» که به عنوان نمایندهای از حاکمیت نگاه میکنند.
جمهوری اسلامی در پروندههای امنیتی آمریکا
حضور جمهوری اسلامی در خاک آمریکا، برای نهادهای امنیتی ایالات متحده و همین طور مدیران فیفا فقط یک رویداد ورزشی تلقی نمیشود. در سالهای اخیر، نام جمهوری اسلامی بارها در پروندههای امنیتی و قضایی آمریکا مطرح شده؛ از اتهام تلاش برای ترور مخالفان حکومت گرفته تا هشدار درباره فعالیت نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در خاک آمریکا.
در چنین فضایی، برگزاری مسابقات تیم ملی ایران در جام جهانی، از نگاه نهادهای امنیتی آمریکا یک موضوع حساس محسوب میشود؛ حساسیتی که هیچ تیم دیگری در این مسابقات با آن روبهرو نیست.
حساسیت نهادهای امنیتی آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی، فقط به اختلافهای سیاسی میان تهران و واشنگتن محدود نمیشود. طی دو دهه اخیر، در چندین پرونده جنایی-سیاسی در آمریکا، به صورت مستقیم نام جمهوری اسلامی و نیروهای وابسته به آن را وارد پروندههای امنیتی و قضایی شده است.
یکی از مهمترین این پروندهها به سال ۲۰۱۱ بازمیگردد؛ زمانی که وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد «منصور اربابسیار»، شهروند ایرانی-آمریکایی، به اتهام مشارکت در طرح ترور «عادل الجبیر»، سفیر وقت عربستان سعودی در واشنگتن بازداشت شده است.
مقامهای آمریکایی گفتند این طرح به نیروی قدس سپاه پاسداران مرتبط بوده و قرار بوده عملیات در یک رستوران در واشنگتن انجام شود؛ پروندهای که در آن زمان به یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی میان تهران و واشنگتن تبدیل شد.
در سال ۲۰۲۱، دادستانی آمریکا از پرونده دیگری پرده برداشت؛ طرح ربودن «مسیح علینژاد»، روزنامهنگار و فعال سیاسی ایرانی-آمریکایی از نیویورک. FBI اعلام کرد اعضای این شبکه قصد داشتند علینژاد را از خاک آمریکا خارج کنند.
یک سال بعد، در ۲۰۲۲، پرونده تازهای در مورد مسیح علینژاد باز شد. پلیس آمریکا فردی مسلح را مقابل خانه او در نیویورک بازداشت کرد و مقامهای قضایی آمریکا گفتند این پرونده با شبکههایی مرتبط است که به جمهوری اسلامی نسبت داده میشوند.
در همان سال، وزارت دادگستری آمریکا «شهرام پورصفی» را به تلاش برای سازماندهی ترور «جان بولتون»، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا متهم کرد. مقامهای آمریکایی گفتند این طرح در ارتباط با کشته شدن «قاسم سلیمانی» برنامهریزی شده بود.
در سال ۲۰۲۴ نیز وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد یک شهروند ایرانی به اتهام مشارکت در طرح ترور «دونالد ترامپ» تحت پیگرد قرار گرفته است؛ پروندهای که دوباره نام جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را وارد فضای امنیتی آمریکا کرد.
صرفنظر از سرنوشت حقوقی این پروندهها، یک واقعیت روشن است؛ جمهوری اسلامی در نگاه نهادهای امنیتی آمریکا فقط «یک دولت متخاصم خارجی» نیست؛ بلکه حکومتی است که فعالیتهایش در خاک آمریکا سالهاست به صورت عملی و با هدف ترور و خرابکاری، با حساسیت ویژه امنیتی دنبال میشود.
پس طبیعی به نظر میرسد تیمی که طی سالهای اخیر با بدرقه و استقبال عالیترین سرداران سپاه پاسداران برای مسابقات خود روبرو شده، خود به خود حساسیت نهادهای امنیتی آمریکا را هم برانگیزد.
جام جهانی در یکی از متشنجترین دورههای روابط تهران و واشنگتن
جام جهانی ۲۰۲۶ در شرایطی برگزار میشود که روابط جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان در یکی از بحرانیترین دورههای چند دهه اخیر قرار دارد؛ دو کشور پس از ۴۸ سال خط و نشان کشیدن، وارد فاز نبرد نظامی شدند و هرچند این جنگ فعلا به پایان رسیده، اما هیچ چیز نشانی از آرامش قطعی ندارد.
از پرونده هستهای و تحریمها گرفته تا تنشهای منطقهای، حمله به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه و درگیریهای مرتبط با اسرائیل، از بسته شدن تنگه هرمز توسط سپاه و محاصره دریایی ایران به دست نیروهای نظامی آمریکایی.
حالا تقریبا همه پروندههای اصلی سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران طی سالهای اخیر روی میز رییس جمهور در کاخ سفید نشستهاند و همین باعث میشود حضور تیم ایران در خاک آمریکا، حتی در سطحی نمادین، حساسیت سیاسی بالایی پیدا کند.
نگرانی از درگیری در خیابانها و ورزشگاهها
اما نگرانی اصلی برگزارکنندگان فقط به تهدیدهای دولتی محدود نمیشود.
بخش بزرگی از دغدغه نهادهای امنیتی آمریکا و مدیران فیفا به احتمال درگیری میان مخالفان و حامیان جمهوری اسلامی مربوط است.
در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و پس از آن در پی کشتار معترضان ایرانی در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، شهرهای مختلف آمریکا و کانادا شاهد بزرگترین تجمعهای اعتراضی ایرانیان خارج از کشور در دهههای اخیر بودند؛ از لسآنجلس و واشنگتن در آمریکا تا تورنتو و ونکوور در کانادا.
حالا طبیعی به نظر میرسد که برآوردهای اولیه نشان دهد که احتمالا تجمع مخالفان حکومت و حامیان نظام در اطراف ورزشگاهها، باعث بروز درگیریهایی در ورزشگاهها یا خارج از ورزشگاههای آمریکا شود.
برای نیروهای امنیتی آمریکا، احتمالا سناریوهای مشخصی مطرح است: «تجمع گسترده مخالفان حکومت مقابل ورزشگاهها»، «حضور گروههای حامی جمهوری اسلامی»، «درگیری میان دو طرف با تحریک اولیه نیروهای حامی حکومت» و حتی «حمله به چهرههای سیاسی یا رسانهای مرتبط با حکومت ایران».
به همین دلیل، برخلاف تمامی تیمهای دیگری که در این جام حضور دارند، مسابقات ایران قطعا نیازمند سطح بالاتری از کنترل و مراقبت امنیتی خواهد بود.
کابوس فیفا و تیمی که همیشه با خودش دردسر میآورد
برای فیفا، این وضعیت یک بحران پیچیده است.
این نهاد سالها تلاش کرده فوتبال را لااقل در ظاهر، از سیاست جدا نگه دارد. اما با حضور تیمی از جمهوری اسلامی، چنین تفکیکی هر روز سختتر میشود.
در جام جهانی قطر، فیفا با اعتراضها، تنشها و بحرانهای سیاسی مرتبط با ایران روبهرو شد. اما آن مسابقات به میزبانی کشوری برگزار میشد که در کنار روابط دوستانه با جمهوری اسلامی، کنترل شدیدی بر فضای سیاسی داخل و خارج از ورزشگاهها داشت.
در آمریکای شمالی، اما شرایط کاملا متفاوت است؛ «فضای رسانهای باز»، «حضور گسترده ایرانیان مخالف حکومت» و «حساسیت بالای نهادهای امنیتی آمریکا» باعث شده بسیاری معتقد باشند تیم فوتبال جمهوری اسلامی ایران میتواند به یکی از بزرگترین دغدغهها و دردسرهای سیاسی و امنیتی جام جهانی ۲۰۲۶ تبدیل شود.
حضور جمهوری اسلامی در جام جهانی ۲۰۲۶ فقط یک موضوع فوتبالی نیست؛ این حضور را باید یک پرونده امنیتی و سیاسی دانست که از ماهها قبل آغاز شده و احتمالا تا آخرین روز مسابقات ادامه خواهد داشت.
