*ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
بیشتر تحلیلهایی که این روزها درباره جنگ ایران دیدهاید، بر آنچه تا به امروز رخ داده تمرکز دارند. اما پرسش مهمتر این است که در روزهای آینده چه اتفاقی خواهد افتاد. آینده این جنگ و پیامدهای آن برای ایران و منطقه، احتمالاً به چند عامل کلیدی بستگی دارد که کمتر درباره آنها صحبت شده است.
نخستین مسئله، سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران است. حتی اگر برخی تأسیسات هستهای در جریان حملات آسیب دیده یا نابود شده باشند، مهمترین سؤال همچنان درباره مواد شکافتپذیر باقیمانده است. ایران پیش از آغاز جنگ مقدار قابلتوجهی اورانیوم غنیشده انباشته کرده بود و این ذخایر در حملات تابستان گذشته از بین نرفتند.
تا زمانی که این مواد پیدا و تحت کنترل قرار نگیرند، مسئله هستهای ایران عملاً حل نشده است. تحقق چنین هدفی احتمالاً به نوعی عملیات زمینی نیاز دارد؛ چه توسط نیروهای ویژه آمریکا و چه از طریق متحدان قابل اعتماد در داخل یا منطقه.
دومین مسئله، معماری امنیتی جدید در منطقه خلیج فارس است. کشورهای عربی خلیج فارس این جنگ را با نگرانی شدید دنبال میکنند. از یک سو، آنها هدف مستقیم تهدیدها و اقدامات تهاجمی جمهوری اسلامی هستند و تهران تلاش کرده دامنه جنگ را گسترش دهد. از سوی دیگر، این کشورها نگران افزایش تنشها و شوکهای شدید در بازار نفت نیز هستند.
اگر این جنگ بدون ایجاد یک چارچوب امنیتی معتبر پایان یابد، چارچوبی که بتواند هم جمهوری اسلامی را در آینده بازدارندگی کند و هم جریان انرژی در منطقه را تضمین کند تهران همچنان اهرمهای خطرناکی برای فشار بر منطقه در اختیار خواهد داشت.
سومین موضوع مهم، ماشین سرکوب داخلی جمهوری اسلامی است. دونالد ترامپ از مردم ایران خواسته است کشورشان را پس بگیرند. اما چنین چیزی بدون تضعیف یا از کار انداختن ابزارهای اصلی بقای حکومت ممکن نیست. مهمترین این ابزارها عبارتند از سپاه پاسداران، بسیج و شبکههای گسترده نظارت و کنترل داخلی که ستونهای اصلی حفظ قدرت رژیم محسوب میشوند.
در نتیجه، پایان واقعی این جنگ صرفاً به معنای پیروزی نظامی در میدان نبرد نخواهد بود. مسئله اصلی سه هدف بزرگ است:
۱. از بین بردن توان «گریز هستهای» ایران،
۲. تثبیت امنیت خلیج فارس و بازار انرژی،
۳. و تضعیف توان حکومت برای کنترل و سرکوب جامعه ایران.
به بیان دیگر، مسیر آینده جنگ و سرنوشت منطقه تا حد زیادی به همین متغیرها بستگی خواهد داشت.
