رویترز - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
در حالی که حملات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی شدت گرفته، بحث در میان جریانهای تندرو در ایران درباره لزوم دستیابی به سلاح هستهای بلندتر، علنیتر و جدیتر از گذشته شده است. منابعی در داخل ایران میگویند اکنون صداهایی در حاکمیت شنیده میشود که خواستار تغییر سیاست هستهای و حرکت مستقیم به سوی بمب اتمی هستند.
به گفته دو منبع ارشد ایرانی، پس از کشته شدن علی خامنهای در آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، نفوذ سپاه پاسداران در ساختار قدرت افزایش یافته و دیدگاههای سختگیرانهتر درباره برنامه هستهای در حال غلبه است.
جمهوری اسلامی سالها ادعا میکرد به دنبال سلاح هستهای نیست و به فتوای خامنهای استناد میکرد که سلاح اتمی را «حرام» دانسته بود. همچنین تهران همواره عضویت خود در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را نشانه پایبندی به عدم ساخت بمب معرفی میکرد.
با این حال، یکی از منابع گفته است که اگرچه هنوز تصمیم رسمی برای ساخت بمب گرفته نشده، اما در درون حاکمیت صداهای جدی خواهان کنار گذاشتن سیاست فعلی و حرکت به سمت سلاح هستهای هستند.
به گفته این منابع، حملات اخیر آمریکا و اسرائیل که در میانه مذاکرات هستهای انجام شد، ممکن است معادله را تغییر داده باشد و برخی در تهران به این نتیجه رسیده باشند که پایبندی به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای یا خودداری از ساخت بمب، دیگر سودی برای جمهوری اسلامی ندارد.
در رسانههای نزدیک به سپاه نیز ایده خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای بیش از گذشته مطرح میشود.
خبرگزاری تسنیم در گزارشی نوشته است که ایران باید هرچه سریعتر از این پیمان خارج شود، هرچند برنامه هستهای غیرنظامی ادامه یابد.
محمدجواد لاریجانی نیز این هفته در رسانههای حکومتی خواستار تعلیق عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای شد و گفت:
«باید عضویت در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را متوقف کنیم. باید بررسی کنیم اصلاً این پیمان چه فایدهای برای ما دارد. اگر مفید بود برمیگردیم، اگر نه، بگذارند برای خودشان بماند.»
پیشتر نیز صداوسیما در برنامهای با حضور ناصر ترابی، تحلیلگر نزدیک به جریان اصولگرا، این ادعا را مطرح کرد که مردم خواهان ساخت سلاح هستهای هستند. او گفت:
«ما باید اقدام کنیم تا سلاح هستهای بسازیم؛ یا خودمان بسازیم یا به دست بیاوریم.»
به گفته منابع، این بحثها تنها در رسانهها نیست و در جلسات داخلی حاکمیت نیز مطرح شده، هرچند میان سپاه و برخی چهرههای سیاسی درباره پیامدهای چنین تصمیمی اختلاف نظر وجود دارد.
تحلیلگران میگویند هدف دیرینه جمهوری اسلامی تبدیل شدن به یک «کشور آستانهای» بوده است؛ یعنی کشوری که بتواند در صورت لزوم به سرعت بمب بسازد، بدون آنکه رسماً به عنوان قدرت هستهای شناخته شود.
فرماندهان سپاه پیشتر هشدار داده بودند که اگر بقای نظام به خطر بیفتد، ایران باید مستقیماً به سمت ساخت بمب برود شرایطی که به گفته برخی ناظران، جنگ فعلی میتواند مصداق آن باشد.
فتوای خامنهای درباره حرام بودن سلاح هستهای در اوایل دهه ۲۰۰۰ مطرح شد، اما هرگز به صورت رسمی و مکتوب منتشر نشد. اکنون با کشته شدن او و حذف برخی چهرههایی که با دیدگاههای تندتر مخالفت میکردند، مقابله با جریانهای خواهان بمب دشوارتر شده است.
همچنین روشن نیست که پس از مرگ خامنهای، الزام به پیروی از فتوای او همچنان معتبر باشد یا نه؛ موضوعی که احتمالاً به تصمیم رهبر جدید بستگی خواهد داشت.
"نزدیک بود جنگنده آمریکایی در آسمان ایران ساقط شود"
