این روند در حالی رخ می‌دهد که عربستان سعودی در چارچوب برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» خود، که یکی از اهداف آن دستیابی به انتشار خالص صفر کربن تا سال ۲۰۶۰ است، استفاده از خودروهای برقی را ترویج می‌کند. یکی از اهداف کلیدی این طرح در راستای برنامه‌ای گسترده‌تر به منظور کاهش ۵۰ درصدی انتشار آلاینده‌ها در پایتخت، این است که ۳۰ درصد کل خودروهای شهر ریاض تا سال ۲۰۳۰، برقی باشند.

جوزف سالم، شریک و رئیس بخش سفر، حمل‌ونقل و هتلداری شرکت آرتور دی لیتل در خاورمیانه، دراین‌باره به عرب‌نیوز گفت: «این تحول ساختاری به‌ لطف سرمایه‌گذاری‌های گسترده عربستان سعودی در تولید داخلی تحت چشم‌انداز ۲۰۳۰، از جمله کارخانه‌های تولید خودروهای برقی لوسید (Lucid Motors) و سیر (Ceer) در شهر اقتصادی ملک عبدالله، و همچنین برقی‌سازی سریع زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی قطر، به پیش رانده می‌شود.»

مطالب بیشتر در سایت ایندیپندنت فارسی

او افزود: «شرکت لوسید موتورز در حال توسعه قابل‌توجه تاسیسات پیشرفته تولید (AMP-2) خود در شهر اقتصادی ملک عبدالله است و هدف آن دستیابی به ظرفیت سالانه مونتاژ کامل سالانه ۱۵۰ هزار خودرو است. هم‌زمان، نشان تجاری بومی خودروهای برقی سیر (Ceer) که حاصل سرمایه‌گذاری مشترک صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی و فاکس‌کان است، در حال ساخت مجموعه‌ای به وسعت یک میلیون مترمربع است که قرار است پس از آغاز فعالیت در اواخر سال ۲۰۲۶، سالانه تا ۲۴۰ هزار خودرو تولید کند.»

مدل‌های جدید، بازار را متحول می‌کنند

طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، روند پذیرش خودروهای برقی در خاورمیانه به‌سرعت در حال پیشرفت است و بازیگران جدیدی مانند بی‌وای‌دی (BYD) جایگاهشان را در این بازار تثبیت کرده‌اند.

سال ۲۰۲۰، زمانی که فروش خودروهای برقی در خاورمیانه شروع به رشد کرد، حدود نیمی از کل فروش منطقه خودروهای تسلا بودند که در آمریکا تولید می‌شدند، اما سهم این شرکت اکنون به حدود ۱۵ درصد کاهش یافته است. در حالی که شرکت بی‌وای‌دی که سال ۲۰۲۲ وارد بازار منطقه شد، به‌سرعت رشد کرد و اکنون حدود ۶۰ درصد فروش خودروهای برقی منطقه را در اختیار دارد.

سالم می‌گوید جذابیت خودروهای برقی در عربستان سعودی به‌طور اساسی تحت تاثیر هم‌زمان کاهش شدید هزینه باتری‌ها در جهان و ورود سریع مدل‌های رقابتی چینی قرار گرفت که فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت در داخل کشور را جبران کردند. او افزود: «در حالی که خودروسازان چینی به سردمداری بی‌وای‌دی، با پاسخ دادن به نیازهای بازار و ناوگان‌های حمل‌ونقل، بخش عمده بازار نوپای خودروهای برقی عربستان سعودی را تصاحب کرده‌اند، پذیرش گسترده در میان مصرف‌کنندگان عادی، به دلیل موانع ساختاری، همچنان محدود مانده است. در حال حاضر بهره‌برداران این ناوگان‌ها از این شرایط اقتصادی جدیدبیشترین سود را می‌برند، اما گسترش نفوذ در کل بازار مستلزم رفع نگرانی‌های مداوم درباره تراکم ایستگاه‌های شارژ، عملکرد خودروها در گرمای شدید منطقه و ارزش فروش مجدد آن‌ها در بلندمدت است.»

رشد شتابان خودروهای برقی در خاورمیانه ناشی از سیاست‌های ملی تهاجمی برای کاهش انتشار کربن، گسترش سریع واردات خودروهای برقی ارزان‌قیمت از چین و تغییرات وضعیت اقتصادی مصرف‌کنندگان در پی نوسان‌های قیمت سوخت است.

در این میان، توسعه زیرساخت‌های شارژ در سرعت گرفتن پذیرش خودروهای برقی نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند، زیرا نگرانی مشتریان درباره محدودیت مسافت پیمایش کاهش یافته است. برای مقابله با نگرانی از محدودیت برد خودروها، شرکت‌‌های ملی نفت و سرمایه‌گذاری‌های مشترک در حال ایجاد شبکه‌های شارژ فوق‌سریع‌اند.

شرکت توزیع فراورده‌های نفتی ابوظبی (ADNOC Distribution) شبکه شارژ سریع و فوق‌سریع خود در امارات را نسبت به سال قبل، ۱.۴ برابر گسترش داده و تعداد نقاط شارژ را تا اوایل ۲۰۲۶ به ۴۰۰ نقطه رسانده است. در عربستان سعودی نیز شرکت ایویک (Eviq)، متولی توسعه شبکه شارژ خودروهای برقی، نصب پنج هزار شارژر سریع تا سال ۲۰۳۰ را برای پشتیبانی از سفرهای بین‌شهری هدف‌گذاری کرده است.

چشم‌انداز جهانی

بر اساس تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، انتظار می‌رود فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ بار دیگر افزایش یابد و به ۲۳ میلیون دستگاه برسد که نزدیک به ۳۰ درصد از کل خودروهای فروخته‌شده در جهان را تشکیل خواهد داد.

در سال ۲۰۲۵، فروش جهانی خودروهای برقی با رشد ۲۰ درصدی، از مرز ۲۰ میلیون دستگاه عبور کرد. این بدان معنا است که تقریبا از هر چهار خودرو جدید فروخته‌شده در جهان، یک خودرو برقی بوده است. خودروهای برقی در حدود ۴۰ کشور هم به سهم بازار ۱۰ درصد یا بیشتر دست یافته‌اند.

در بخش تولید، خودروسازان چینی ۶۰ درصد خودروهای برقی فروخته‌شده در جهان را تامین کردند. در حالی که خودروسازان اروپایی و آمریکای شمالی هر یک حدود ۱۵ درصد فروش جهانی را در اختیار داشتند.

فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، در این گزارش گفت: «فروش خودروهای برقی سال گذشته در نزدیک به ۱۰۰ کشور، رکوردهای جدیدی ثبت کرد. محبوبیت روزافزون این خودروها تغییر بزرگی در بازار خودرو و کل نظام انرژی ایجاد کرد و اکنون نیز در بحبوحه بزرگ‌ترین شوک عرضه نفت در تاریخ، تا حدی به کاهش فشارها کمک می‌کند.»

این گزارش جنوب شرق آسیا را هم یکی از مناطقی معرفی می‌کند که رشد خودروهای برقی آنجا بسیار چشمگیر بوده است. فروش سالانه خودروهای برقی در این منطقه طی سال گذشته بیش از دو برابر شد و سهمی نزدیک به ۲۰ درصد از بازار خودرو را به دست آورد.

چین همچنان بزرگ‌ترین قطب تولید خودروهای برقی جهان است و نزدیک به سه‌چهارم از حدود ۲۲ میلیون خودرو برقی تولیدشده در جهان طی سال گذشته را تولید کرده است. از آنجا که تولید از تقاضای داخلی پیشی گرفته، صادرات خودروهای برقی چین نیز دو برابر شده و به رکورد بیش از ۲.۵ میلیون دستگاه رسیده است.