پیشگفتار
حمله آمریکا به تاسیسات اتمی ایران و ربودن رئیس جمهور ونزوئلا برخلاف موازین حقوقی بین المللی بود که با اتنقاد های جهانی هم روبرو شد.
برخی از پژوهشگران غربی عملکرد رئیس جمهور های مدرن ایالات متحده، مانند دونالد ترامپ، را با رویکرد قدرتطلبانه آتن در دوران باستان مقایسه کردند. دستاوردهای یونان باستان، از جمله فلسفه و سیاست، تا به امروز درک غرب از دولت و رهبری را شکل میدهند. بخصوص سیاست آمریکا در قبال ایران خاطره حمله آتن به جزیره ملوس ( Melos - Milos) در سال 416 قبل از میلاد را در اذهان عمومی زنده می کند
توکودیدس (Thoukydídes) تاریخ نگار یونانی ( 460 - 395) قبل از مسیح و نویسنده تاریخ "جنگ پلوپونزی" از این حمله خبر می دهد. این حمله در ادبیات تاریخی به دیالوگ ملیانی (Melian dialogue) شهرت پیدا کرده است.
این دیالوگ اشاره به جلسه مهمی است که بین نماینده آتن و رهبران جزیره ملوس برگزار شد.
توکیدیدس به پروتکل این جلسه اشاره می کند. متن این پروتکل تا به امروز اثربخشی خود را در حوزه علوم سیاسی از دست نداده است، چون این دیالوگ به بحث بنیادین بین رابطه حق (عدالت ) و قدرت میپردازد و به عنوان یکی از متون پایه ی مکتب رئالیسم در روابط بینالمللی شناخته شده است.
شرخ ماجرا:
در سال 416 قبل از میلاد آتن، در هنگام جنگ پلوپونز از ملوسی ها، که در این جنگ بیطرف بودند، درخواست کرد به اتحادیه دریایی آتن بپیوندند، وگرنه با نابودی مواجه خواهند شد. ملوسیها حاضر نبودند استقلال خود را از دست بدهند و در خواست آتن را رد کردند. آتن هم کشتیهای جنگی خودش را به این جزیره فرستاد و آن را محاصره کرد. آتن همزمان با محاصره نمایندگانی را نزد رهبران جزیره فرستاد تا گفتگوهای را جهت تسلیم آنها آماده کند.
به گفته توکیدیدس آتنی ها در این نشست با نمایندگان جزیره ملوس نقطه نظرهای خود را چنین مطرح می کنند: "ما جملههای پرآب و تاب به کار نمیبریم و نمیگوئیم که چون سپاه ایران را شکست دادهایم حق داریم بر شما حکومت کنیم، یا چون از شما زیانهای بسیار دیدهایم، حق داریم بر شما بتازیم. اینگونه حرفهای دهن پرکن را هیچکس باور نمیکند. از شما انتظار نداریم بگوئید که شهرتان را ،گرچه مهاجران اسپارتی تأسیس کردهاند، در جنگ جانب اسپارت را نگرفتهاید، یا هرگز ضرری به ما نرساندهاید. با این سخنان نمیتوانید در ما اثر ببخشید. بهتر است سعی کنید با توجه به شیوه تفکر هر دوی ما، آنچه به دست آوردنش برای شما میسر است را به دست آورید"
آتنی ها در آخر جلسه به ملوسی ها هشدار می دهند: همان گونه که ما میدانیم و شما نیز میدانید، در منطق سرشت بشر، حق فقط وقتی مطرح میشود که توازن قدرت وجود داشته باشد، اما شرایط تغییر می کند وقتی پای قدرت در میان است. در چنین شرایط ی حق به قدرتمند تعلق دارد و "قدرتمندان هر آنچه میخواهند میتوانند انجام دهند و ضعیفان میبایست تحمل کنند".
"The strong do what they can and the weak suffer what they must"
نیروی دریایی آتن، پس از اینکه ملوسیها زیر بار استدلال آتنی ها نرفتند، جزیره ملوس را تصرف کردند، شهروندان مرد را اعدام و زنان و کودکان را به بردگی گرفتند.
گفتمان ملوسی نشان می دهد که منافع ملی و قدرت نظامی از اخلاق و حقوق بینالمللی پیشی میگیرند.
آیا فرستادن ناوگان دریایی امریکا به نزدیکی سواحل ایران شبیه محاصره جزیره ملوس توسط نیروی دریایی آتن در قرن 5 قبل از میلاد نیست. چنین به نظر می رسد که رهبران ایران، مانند ملوسی ها، هنوز متوجه نشدند که در گفتمان با آمریکا حق با قدرتمند است.
مسعود امیرخلیلی

برای تسلای دلِ داغدارم، عزت مصلینژاد

پزشکِ خونریز، مهران رفیعی















