کی‌یر استارمر: عملیات آمریکا توانایی نظامی رژیم منفور ایران را به شدت تضعیف کرد

خبرنامه گویا - در حالی که دولت بریتانیا از آغاز درگیری‌های اخیر همواره بر موضع «دفاع از متحدان خلیج فارس» تأکید می‌کرد و از ورود مستقیم به حملات علیه جمهوری اسلامی پرهیز داشت، سخنان تازه کی‌یر استارمر در ۱۶ مارس ۲۰۲۶ نشانه‌ای از تغییر لحن محسوب می‌شود. نخست‌وزیر بریتانیا اعلام کرد که «عملیات آمریکا توانایی نظامی رژیم منفور ایران را به شدت تضعیف کرده» و لندن همراه با متحدان خود در حال تدوین یک «طرح جمعی کارآمد» برای بازگشایی تنگه هرمز است. این موضع، در مقایسه با احتیاط هفته‌های گذشته، به‌وضوح تهاجمی‌تر به نظر می‌رسد.

این تغییر لحن زمانی رخ می‌دهد که تنها چند هفته پیش، استارمر در برابر یک جمعیت عمدتاً مسلمان در یک برنامه افطار، با تأکید بر اینکه بریتانیا در حملات تهاجمی علیه ایران مشارکت نداشته، با استقبال و تشویق روبه‌رو شد.

در آن مقطع، پیام لندن روشن بود: بریتانیا می‌خواهد نقش یک نیروی بازدارنده و محافظ را ایفا کند، نه بازیگری که مستقیماً در جنگ با جمهوری اسلامی وارد شود. اما اکنون به نظر می‌رسد که ادامه این موضع محتاطانه برای دولت او هزینه‌دار شده است.

واقعیت این است که جنگ اخیر معادلات اقتصادی و امنیتی خلیج فارس را به‌طور جدی تغییر داده است.

کشورهای عربی منطقه که برای توسعه اقتصادی و سرمایه‌گذاری به اروپا و بریتانیا نگاه می‌کنند، در حوزه امنیتی بیش از هر زمان دیگری به ایالات متحده وابسته‌اند. اگر این جنگ با تضعیف قابل توجه جمهوری اسلامی پایان یابد، این پرسش برای پادشاهی‌های خلیج فارس مطرح خواهد شد که چرا اروپا و بریتانیا در لحظه تعیین‌کننده، نقش فعال‌تری ایفا نکردند.

از سوی دیگر، برخلاف اروپا، ایالات متحده وابستگی حیاتی به نفت خلیج فارس ندارد. همین مسئله باعث شده واشینگتن آزادی عمل بیشتری برای اقدام نظامی داشته باشد، در حالی که لندن و بروکسل تلاش می‌کردند با احتیاط حرکت کنند. اما همین احتیاط اکنون ممکن است به عنوان نشانه ضعف یا بی‌تصمیمی تعبیر شود، به‌ویژه در منطقه‌ای که اعتبار امنیتی اهمیت حیاتی دارد.

اظهارات جدید استارمر درباره «تضعیف شدید توان نظامی رژیم منفور ایران» و تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز را می‌توان تلاشی برای ترمیم همین تصویر دانست. بریتانیا می‌خواهد نشان دهد که هرچند در خط مقدم حملات نبود، اما در شکل دادن به نتیجه نهایی نقش دارد.

در داخل بریتانیا نیز فشارها بر دولت کارگر افزایش یافته است. جناحی از حزب کارگر همچنان با هرگونه نقش‌آفرینی نظامی مخالف است، اما محافل امنیتی و نظامی هشدار داده‌اند که سیاست «فقط دفاع» در برابر جمهوری اسلامی، نه بازدارندگی ایجاد می‌کند و نه اعتماد متحدان را جلب می‌کند. این اختلاف نظر اکنون در سخنان دوپهلو اما تندتر نخست‌وزیر دیده می‌شود.

برای جمهوری اسلامی، این تغییر لحن می‌تواند نشانه‌ای نگران‌کننده باشد. تا پیش از این، تهران امیدوار بود که شکاف میان آمریکا و اروپا مانع از شکل‌گیری یک جبهه کامل غربی شود.

در کوتاه‌مدت، بعید است بریتانیا به‌طور مستقیم وارد حملات گسترده علیه ایران شود، اما سخنان اخیر استارمر نشان می‌دهد که دوران موضع کاملاً تدافعی لندن رو به پایان است.