نیویورک پست - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
در حالی که رهبران جمهوری اسلامی آمریکا را «شیطان بزرگ» مینامند و در خیابانهای تهران پرچم و تصویر رئیسجمهور ایالات متحده را به آتش میکشند، شماری از فرزندان و بستگان همان مقامات در معتبرترین دانشگاههای آمریکا تحصیل میکنند یا به عنوان استاد و پژوهشگر مشغول به کار هستند.
بر اساس گزارشی که بهتازگی منتشر شده، وابستگان برخی از چهرههای بلندپایه حکومت ایران در دانشگاههایی مانند ماساچوست، جورج واشینگتن، ایلینوی، یونیون کالج نیویورک و مراکز علمی دیگر حضور دارند؛ موضوعی که به گفته برخی تحلیلگران میتواند از نظر سیاسی و امنیتی حساسیتبرانگیز باشد.
زهرا محقق، استاد دانشگاه ایلینوی اوربانا-شمپین، دختر آیتالله مصطفی محقق داماد است.
***
زینب حجاریان دختر سعید حجاریان، یکی از بنیانگذاران وزارت اطلاعات ایران است.
***
نگرانی از نفوذ سیاسی و شکلدهی افکار عمومی
برخی کارشناسان میگویند حضور افراد نزدیک به ساختار قدرت در جمهوری اسلامی در محیطهای دانشگاهی غرب، تنها یک مسئله شخصی نیست.
به گفته جاناتان سایه، تحلیلگر مسائل ایران در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها»،
«برخی دانشگاهیان ایرانی در آمریکا نقش مهمی در شکلدهی افکار عمومی در محافل آکادمیک و سیاسی داشتهاند و گاه تصویری نرمتر و مترقیتر از حکومت ایران ارائه میکنند، در حالی که ساختار قدرت در ایران همچنان همان سیاستهای سختگیرانه را دنبال میکند.»
در عین حال، هیچ مدرک مشخصی درباره تخلف یا اقدام غیرقانونی از سوی افرادی که نامشان در این گزارش آمده ارائه نشده است.
حضور فرزندان مقامات بلندپایه در دانشگاههای آمریکا
در میان افرادی که نام آنها مطرح شده، میتوان به فرزندان یا بستگان شماری از چهرههای شناختهشده جمهوری اسلامی اشاره کرد.
دختر یکی از مقامات ارشد سابق جمهوری اسلامی که در یک حمله هوایی کشته شد، مدتی به عنوان پزشک در یک مرکز معتبر درمان سرطان در دانشگاه اموری در آتلانتا فعالیت میکرد.
فاطمه اردشیر لاریجانی
***
به گفته فعالان حقوق بشر، او برای درمان بیماری خود به آمریکا آمده بود؛ موضوعی که از نگاه منتقدان، نمونهای از تناقض میان شعارهای رسمی حکومت و رفتار خانوادههای مقامات است.
در نیویورک، دختر یکی از رؤسایجمهور پیشین ایران به عنوان استاد ریاضیات در یک کالج معتبر فعالیت داشته است.
لیلا خاتمی
***
منتقدان میگویند حتی چهرههایی که در داخل ایران «اصلاحطلب» معرفی میشوند، همچنان بخشی از همان ساختار قدرتی هستند که متهم به سرکوب مخالفان و نقض حقوق بشر است.
در دانشگاه ایلینوی نیز یکی از بستگان یک روحانی بلندپایه و عضو خانوادهای بانفوذ در حکومت، در رشته مهندسی هستهای تدریس میکند و در پروژههای مرتبط با ارزیابی ریسک سیستمهای پیچیده از جمله نیروگاههای هستهای مشارکت دارد.
در لسآنجلس، فرزند یکی از مقامات شناختهشده انقلاب ۱۳۵۷ که در ماجرای اشغال سفارت آمریکا نقش داشت، در یک مؤسسه آموزشی در حوزه روانشناسی فعالیت میکند.
عیسی هاشمی، استاد دانشگاه در لسآنجلس، فرزند معصومه ابتکار
***
همچنین در دانشگاه ماساچوست، دختر یکی از بنیانگذاران نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی به عنوان استاد مهندسی پزشکی مشغول به کار است.
پدیده «آقازادهها» و خشم افکار عمومی
در ادبیات سیاسی ایران، به فرزندان و بستگان مقامات بلندپایه که از امتیازات ویژه برخوردارند «آقازاده» گفته میشود؛ اصطلاحی که در سالهای اخیر به نماد نابرابری و فساد ساختاری تبدیل شده است.
به گفته فعالان سیاسی،
«برای بسیاری از ایرانیان، دیدن اینکه فرزندان مسئولانی که کشور را به بحران کشاندهاند در غرب زندگی راحت دارند، در حالی که مردم داخل ایران با محدودیتهای شدید روبهرو هستند، نشانهای از بیعدالتی عمیق است.»
برآورد برخی کارشناسان نشان میدهد هزاران نفر از بستگان مقامهای جمهوری اسلامی در آمریکا زندگی میکنند و شمار قابل توجهی نیز در کانادا و استرالیا ساکن هستند.
به گفته تحلیلگران، شبکهای از خانوادههای بههمپیوسته سیاسی و اقتصادی در ایران شکل گرفته که در طول دههها در ساختار قدرت باقی ماندهاند.
احسان نوبخت دانشیار پزشکی در دانشکده پزشکی جورج واشنگتن است. پدرش علی نوبخت حقیقی معاون سابق وزیر بهداشت ایران است.
***
تناقضی که همچنان ادامه دارد
حضور فرزندان و بستگان مقامات جمهوری اسلامی در دانشگاهها و مراکز علمی غرب، در حالی که حکومت ایران همچنان سیاستی آشکارا ضدآمریکایی و ضدغربی را تبلیغ میکند، برای بسیاری از ایرانیان نمادی از شکاف میان شعار و واقعیت است؛
شکافی که به گفته منتقدان، یکی از دلایل اصلی بیاعتمادی گسترده نسبت به حاکمیت در داخل کشور محسوب میشود.
